కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్
శివశతకమ్
షష్ఠమౌపచ్ఛందసికదశకమ్

శివశతకం – సంక్షిప్త పరిచయం మరియు మహిమ
శివశతకం అనేది భగవాన్ శివుని స్తుతిస్తూ కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన వంద శ్లోకాల స్తోత్రం. సమస్త జీవుల అంతరాత్మగా ప్రకాశించే పరమేశ్వరునిగా, జగత్తుకు అధిపతిగా, పాపాలను నశింపజేసే కరుణామూర్తిగా, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పరమదైవంగా ఈ స్తోత్రంలో శివుడు ఆరాధించబడ్డాడు. ఇందులో శివుడు కేవలం పవిత్రమైన దివ్యరూపంతో ఉన్న దేవతగా మాత్రమే కాకుండా, సూర్యునిలో, అగ్నిలో, వాయువులో, ఆకాశంలో, జీవుల హృదయంలో, సమస్త విశ్వంలో వ్యాపించి ఉన్న పరమసత్యంగా దర్శించబడ్డాడు.
ఈ శ్లోకాలు భక్తిపూర్వక స్తుతి నుండి లోతైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి వరకు అందంగా ప్రవహిస్తాయి. శివుడు అష్టమూర్తిగా, అంటే ఎనిమిది విశ్వరూపాల అధిపతిగా; పశుపతిగా, సమస్త జీవులను కరుణతో రక్షించే ప్రభువుగా; తన కృపాకటాక్షంతో భక్తుని పవిత్రం చేసే దయాస్వరూపుడిగా; నామరూపాలకు అతీతమైన పరమచైతన్యంగా వర్ణించబడ్డాడు. అలాగే ఈ స్తోత్రంలో గౌరీదేవి యొక్క దివ్యసన్నిధి, శివుని జటాజూటం నుండి ప్రవహించే పవిత్ర గంగా, శివనామాల రక్షణశక్తి కూడా మహిమతో స్తుతించబడ్డాయి.
శివశతకం పారాయణం భక్తి, అంతఃశుద్ధి, ధైర్యం, వైరాగ్యం మరియు మనశ్శాంతిని పెంపొందించడానికి ఎంతో ఉపయుక్తమైనది. శివుని స్మరణ, స్తుతి, నామసంకీర్తనం పాపాలను, దుఃఖాలను, భయాలను, లౌకిక బాధలను తొలగిస్తాయని ఈ స్తోత్రం పదేపదే తెలియజేస్తుంది. సాధకులకు శివుని పాదపద్మాలే నిజమైన శరణు అని, ఆయన నామస్మరణ ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు మరియు మోక్షానికి అత్యంత సులభమైన, శ్రేష్ఠమైన మార్గాలలో ఒకటని ఈ శతకం బోధిస్తుంది.
భక్తులకు, సాధకులకు ఈ శతకం ప్రార్థనగానూ, ధ్యానంగానూ ఉపయోగపడుతుంది. ఇది శివుని పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతిని కలిగిస్తుంది, వివేకాన్ని మేల్కొలుపుతుంది, హృదయాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది, మనస్సును లౌకిక ఆధారాల నుండి తొలగించి పరమేశ్వరుని పరమకృప వైపు మళ్లిస్తుంది. దీని పారాయణం భక్తుని శివభక్తి అనే పవిత్ర ప్రవాహంలోకి తీసుకెళ్లి, క్రమంగా అంతరంగ శాంతి, దైవరక్షణ మరియు పరమాత్మ సాక్షాత్కారం వైపు నడిపిస్తుంది.
॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ శివశతకమ్ ॥
అథ షష్ఠమౌపచ్ఛందసికదశకమ్
జగదేతదనారతం పచంతం మహతోఽస్మాదపి పుష్కరాన్మహాంతమ్ ।
తపసా నిరుపాధికేన గమ్యం పరమాత్మానమజం శివాఖ్యమీడే ॥౫౧॥
సదలంకృతియుక్తయా సుకాంత్యా హృదయాకర్షకభావయా గుణజ్ఞమ్ ।
శివమీశమహం గిరోపతిష్ఠే నృపతిం కన్యకయేవ వైభవార్థీ ॥ ౫౨ ॥
మమ మంగళమాతనోతు భాస్వత్కరధౌతాహరితః శుచీర్వసానః ।
శశినా ముకుటీ దివా జటావాంస్తిలకీహవ్యభుజా విభుర్విభూనామ్ ॥ ౫౩॥
అపి నిష్కరుణస్య మానసం చేద్రవతి ప్రార్థనయేహ దుర్గతానామ్ ।
కరుణావరుణాలయస్య చిత్తే భవతః కో భవ సంశయం విధత్తే ॥ ౫౪॥
స్మరణే తవ సంచలంతి యూథాన్యురుకీర్తే హృదయాన్మనోరథానామ్ ।
అనివార్యగతీని శీతభానోరవలోకే జలధేర్యథా జలాని ॥ ౫౫ ॥
పరిణీతిగృహే మహేశపూర్ణే పరితో బంధుజనైర్వరస్య సామ్యమ్ ।
హృదయే పరిపూరితేఽత్ర కామైస్తవ పాదస్తు జపే దధాతి మృగ్యః ॥ ౫౬॥
తవ మంత్రముదీక్షతే మనశ్చేదచలం కానిచిదక్షరాణి తాని ।
అథ తే సుగుణా నగోచరాస్తే విధయా నాథ కయా భజేమహి త్వామ్ ॥ ౫౭ ॥
ధవలాకృతిరుచ్యసేఽంగ కైశ్చిత్ భణితః కైశ్చన నీలలోహితస్త్వమ్ ।
అపరే హర కృష్ణపింగలం త్వాం విదురన్యే ప్రవదంతి కాంచనాభమ్ ॥ ౫౮ ॥
మనసా పరికల్పితాని సంతస్తవ రూపాణి యథేష్టమామనంతః ।
మహతే ఖలు సంశయాయ నృణామభవన్కేన నిరూపయేమ సత్యమ్ ॥ ౫౯॥
అథవా భగవన్నిరాకృతిస్త్వం ప్రభవస్యాకృతిమీప్సితాం చ ధర్తుమ్ ।
ఇయతీ ఖలు చర్యయేతికో వా తవ మాయాం విబ ుధః ప్రవక్తుమీష్టే ॥ ౬౦ ॥
