॥ కావ్యకంఠ వాసిష్ట శ్రీ గణపతి మునిచే తెలుగులో ప్రత్యేకముగా రచింపబడిన ఇంద్ర గీతము ॥

మొదటి స్తబకము

మంగళనాముని మంగళయశుని ।

మంగళరూపుని మఘవంతుఁతలఁతు ॥౧॥

మంజులద్విపదల మరుదవనీశ ।

యంజలినింపి నీకర్పింతుఁగొనుము ॥౨॥

లలితసంస్కృత మంత్రలాలిత! యిపుడు ।

తెలుగున ద్విపదల దేవేంద్ర ! వినుము ॥౩॥

ఋక్కులోరుచి నిర్జరేంద్రుడా! తెలుఁగు

వాక్కులో విన నీకు నిక్కము తెలియు ॥౪॥

పరమాత్మయు ఇంద్రుఁడును:

భువనము సృజియించి భువనాది పరుఁడు ।

భువనాంతరాత్మయై పురుహూతుఁడయ్యె ॥౫॥

భువనాదియున్నాఁడు భువనముదాఁటి ।

భువనాంతరాత్మ యీభువనమునందు ॥౬॥

భువనాంతరాత్మకు భువనాదితోడ ।

వ్యవహారదశయందె యరయ భేదంబు ॥౭॥

ఆత్మయే భువనాల కాదిమూలమగు ।

నాత్మయే భువనాంతరాత్మయై యొప్పు ॥౮॥

అతఁడు తానొక్కఁడే యావలవెలుఁగు ।

నతఁడుండు నిక్కడ నఖిలముగూడి ॥౯॥

అదిమూఁడుపాళ్ళట యభవురూపాన ।

నిదియొక పాలఁట ఋషులు గన్గొనిరి ॥౧౦॥

అది నిర్గుణంబగు నవికల్పచిత్తి ।

యిది సగుణంబగు నింద్రవిభూతి ॥౧౧॥

నిరుపాధి యచ్చట నిర్గుణబ్రహ్మ ।

కరుణసోపాధియౌ పురుహూతుఁడిచట ॥౧౨॥

ఆతఁడతీతుండగు నఖిలాండములకు ।

నితఁడేలు శక్తిచే నీదృశ్యకోటి ॥౧౩॥

ఆత్మయే లోకమౌ నావలజూడ ।

నాత్మకు లోకములంగములిచట ॥౧౪॥

యాధార మాత్రమే యాతఁ డన్నిటికి ।

నాధికారిక దేవతాత్మయితండు ॥౧౫॥

విభుని రెండువిధాల విశ్వకారణుని।

విభజించి చెప్పిరి విద్వాంసులిట్లు ॥౧౬॥

ఇంద్రజనన ప్రస్తావము:

జనులార! బ్రహ్మము, జంబాంతకుఁడును।

జనకుఁడు, కొడుకును జతురులభాష ॥౧౭॥

భువనము సకలము పుట్టించువాని।

భువనప్రవేశము పుట్టుకయనిరి ॥౧౮॥

అట్టి చిత్రంబగు పుట్టుకయందు।

పట్టికి నీ దేవపదవియేతల్లి ॥౧౯॥

అదితి నీతల్లి యీ యాకాశ సతియె ।

సదయ! నీతండ్రి కశ్యపుడు బ్రహ్మంబె ॥౨౦॥

ఖండము దితియగు ఖవిశాలవాటి ।

ఖండవిహీన యాఖండల యదితి ॥౨౧॥

పశ్యకుఁ డక్షరవ్యత్యాసరీతి ।

గశ్యవుఁ డయ్యెను గవిసూక్తులందు॥౨౨॥

కవియు విప్రుఁడునగు కశ్యపుఁడన్యు ।

డవనిఁబుట్టిన వ్యక్తి యజర! నీబంటు॥౨౩॥

జనకుని నీకిట్లు జననితోఁ గూడ ।

ఘనవాహ! సుకవులు కల్పించిరయ్య॥౨౪॥

శక్తుఁడు శక్తియును:

ఆత్మయే శక్తుఁడౌ నాత్మయేశక్తి ।

యాత్మశక్తి విభేదమౌపచారికము ॥౨౫॥

ఆత్మమహాబ్దిలో నభిమానియైన ।

యాత్మాణి మాంశమే యగును శక్తుండు ॥౨౬॥

ఆ పయోరాశిలో ననుభూతియైన ।

వ్యాపకమహిమయే యాతనిశక్తి ॥౨౭॥

సత్తులోమూలమే శక్తభాగంబు ।

సత్తులోశాఖలే శక్తి భాగంబు ॥౨౮॥

ధర్మిభూతజ్ఞాన తత్త్వమొకండు ।

ధర్మభూతజ్ఞాన తత్వమింకొకటి ॥౨౯॥

విభజనాశక్యము విబుధోక్తులందు ।

విభజింపఁబడి యిట్లు ద్వివిధమైతోఁచు ॥౩౦॥

వాక్య నిష్ణాతుల వైఖరివలన ।

నైక్యాన భాసించె నజ్ఞులకు భిద ॥౩౧॥

పరపురుహూతుల భాగించినట్లు ।

ఇరువుర శక్తుల నిరుశక్తులనిరి ॥౩౨॥

ఆమెవిశ్వాతీత యానందరూప ।

యీమె విశ్వంబున కీశ్వరురాలు ॥౩౩॥

ఆతఁడే యీతఁడై యఖిలమునేలు ।

నాతనిశక్తియే యీతని శక్తి ॥౩౪॥

శక్త శక్రాఖ్యలు సదృశార్ధకములు ।

శక్తి శచ్యాఖ్యలు సదృశార్ధకములు ॥౩౫॥

ఇంద్రునివేఱు విభూతులు:

అండాలఁబాలించు నాఖండలుండె ।

మండలాంతరవర్తి మహనీయుఁడయ్యె ॥౩౬॥

బ్రహ్మాండ జాలంబు పాలించునతఁడు ।

బ్రహ్మాండ మొక్కటి పాలించు నితఁడు ॥౩౭॥

పురుహూత సవితలు పూర్వులభాష ।

హర కేశవులు వీరలధునాతనోక్తి ॥౩౮॥

కాలంబు పరిణామ కారణ మమిత ।

లీలంబు వేఱింద్ర లీలావిభూతి ॥౩౯॥

మేఘాలఁగన్పట్టు మింటి తేజస్సు ।

మోఘేతరము వేఱుముఖ్య విభూతి ॥౪౦॥

రెండవ స్తబకము

జీవతత్త్వము:

ప్రతిబింబ రూపానఁబ్రతిదేహియందు ।

ప్రతిఫలించితివీవు పరమేశయిచట ॥౪౧॥

ఉన్నావు మాలోన యోగులవలన ।

విన్నాము, వినిమేము వెతకిచూచితిమి ॥౪౨॥

వెతకెడు బుద్ధికి వేరౌదునీవు ।

వెతకఁగ వెతకఁగ విబుధేంద్ర తెలిసె ॥౪౩॥

అహంకారనింద:

నీవు నీమదియైన నిఖలేంద్రుకంటె ।

నీవుభిన్నుండవు నిజము మానవుఁడ ॥౪౪॥

ఆక్రమించెడు నప్పుడహమును మనము ।

శక్రుడంతర్యామి సలుపఁడుచర్చ ॥౪౫॥

గుహలోపలకుబోయి గుప్త దేవునకు ।

నహమును మానస మర్పింపవలయు ॥౪౬॥

అది వానిసొత్తగు నదిగాదుతనది ।

మదియట్లు సేయుట మహిన్యాయమగును ॥౪౭॥

అతని వస్తువుదెచ్చి యతని కీయకయె।

సతతము వాడుట సరిగాదు మదికి ॥౪౮॥

ఆపాపమే మూల మఘముల కెల్ల ।

నాపాపము భవాన నందఱిఁగట్టె ॥౪౯॥

ఆపాపమే యుత్తమాధమవాది ।

యా పాపము హసించు నద్వైతబోధి ॥౫౦॥

అడుగఁగఁదన సొత్తునాతండురాఁడు ।

విడువదు చిత్తము వెఱ్ఱియైతాను ॥౫౧॥

మనోభవాది వర్ణనము:

మనసుచూచినఁదాను మఱిచూడలేడు ।

మనసుచూడఁగ లేదు మఱితానుజూడ ॥౫౨॥

ఇది తాను వీక్షింప నది శయనించు ।

నది తాను వీక్షింప నిది లయమందు ॥౫౩॥

ఒక్కటి శిరసుననుండి భక్షించు ।

నొక్కటి హృదయాన నుండి వెలుంగు ॥౫౪॥

భక్షించి భక్షించి పరితృప్తి లేక ।

శిక్షించి మమ్మిది చేయించుఁబనుల ॥౫౫॥

దీనిరాజ్యంబున దీనులౌమమ్ము ।

దీనావన! మహేంద్ర! దేవ! కాపాడు ॥౫౬॥

మాశక్తి లేకయే మఱి సాగలేదు ।

మాశక్తిని హరించి మమ్ము బాధించు ॥౫౭॥

మేము భావింతుము మేముందు మయ్య ।

మామనస్సు నశించ మా కేమి మేలు ॥౫౮॥

ఈ ప్రకారంబున నీతిబాధలను ।

నీప్రతిరూపము ల్నిత్యము పడఁగ ॥౫౯॥

శోచింపకేమియు సురరాజ! దివిని ।

చూచుచునుండుట శోభయానీకు ॥౬౦॥

నిన్ను నన్నుఁగ జేసి నిర్జరనాథ ।

మిన్నునగూర్చుండి మేలెంచవేమి? ॥౬౧॥

ప్రతిరూపమునఁజిత్తి ప్రసరింపనేల ।

పతితపావన! దాని బంధింపనేల ॥౬౨॥

తనరూపుబంధింపఁదన కేది యశము ।

ఘనవాహ! నీవిది గమనింపలేదొ ॥౬౩॥

కొన్ని యోగ మార్గములు:

చేదైన విషయాలఁజిత్తము విడిచి ।

నీదు ప్రక్కకు వంగి నిర్జరేశ్వరుఁడ ॥౬౪॥

యోచింప యోచింప నుదయించుశక్తి ।

యాచింప యాచింప నలవడుభక్తి ॥౬౫॥

తలనుండి స్వహృదయస్థలము చూచుటయె ।

బలవైరి ప్రక్కకు వంగుటయగును ॥౬౬॥

తనమూలమును బుద్ధి తర్కించుటొకటి ।

తనబుద్ధినే తాను దర్శించుటొకటి ॥౬౭॥

నిన్ను భజించుట నిఖిలేంద్రయగును ।

దన్ను విడిచిన నేదితపము లోకాన ॥౬౮॥

ఆత్మప్రతీతియే యప్రమాదమగు ।

నాత్మను మఱచుట యగుఁబ్రమాదంబు ॥౬౯॥

అప్రమాదము యోగ్యమన్నింటికన్న ।

అప్రమత్తుఁడు నిన్నే హరిహయ! చేరు ॥౭౦॥

నిన్ను జేరుటయనంగ నిర్జరనాథ! ।

తనయందు నిలుచుట తాత్పర్యమండ్రు ॥౭౧॥

తనపట్టు విడుచుచుఁదలఁచుట భవము ।

తనపట్టు విడువక తలచుట తపము ॥౭౨॥

తనచోట నుండుట తలఁపులులేక ।

ఘనవాహ ! నీయందు ఘనమగు నిష్ఠ ॥౭౩॥

చూపునే చూచెడి శుద్ధయోగులకుఁ ।

బాపహారిపరుండు ప్రత్యక్షమగును ॥౭౪॥

కొండనాలుక బుద్ది కూర్చుండనిండు ।

పిండాననిది శక్రవేశ్మమ్ము నుండు ॥౭౫॥

ఆధారమందలి యణువైన యగ్ని ।

యాధారముగ దృష్టినతి యుక్తి దింపి ॥౭౬॥

చింతింపు మింద్రుని జిత్తమువంచి ।

సంతతమిది పంథ సర్వసిద్ధులకు ॥౭౭॥

ప్రాణనిత్యహార పరిశోథకుఁడగు ।

ప్రాణి కింద్రుని శక్తి ప్రత్యక్షమగును ॥౭౮॥

శిరమును స్థిరముగాఁజింతించు మునికి ।

పరమగు లోపలి వస్తువు చిక్కు ॥౭౯॥

శక్తుని విశ్వప్రసారిణి శక్తి ।

భక్తుని తనువులోఁ బ్రవహించుఁగాత ॥౮౦॥

॥ ఇది శ్రీ భగవన్మహర్షి రమణాంతేవాసియు నరసిమ్హ పుత్రుడునుయగు గణపతిముని ప్రణీతమౌ ఇంద్ర గీతం సంపూర్ణం ॥