top of page

ఉమాఽక్షరమాలా

Telugu

Telugu

Uma - The Supreme Mother Of The Universe

ఉమా అక్షరమాలా – పరిచయం

ఉమా అక్షరమాలా అనేది భగవాన్ శివుని అర్ధాంగి, సమస్త జీవుల విశ్వమాత అయిన దివ్యమాత ఉమాదేవిని స్తుతిస్తూ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన అందమైన, శక్తివంతమైన సంస్కృత స్తోత్రం.


ఈ స్తోత్రం అక్షరమాలా రూపంలో, అంటే పవిత్ర అక్షరాల హారంలా నిర్మించబడింది. సంస్కృత వర్ణమాలలోని అక్షరాల క్రమంలో ఈ శ్లోకాలు సాగుతాయి. ప్రతి శ్లోకం ఒక ప్రత్యేకమైన అక్షరధ్వనితో ప్రారంభమై, ఆ ధ్వనిని దేవీమాత స్తుతిగా, మంత్రస్వరూపమైన ప్రార్థనగా మారుస్తుంది. ఈ విధంగా మొత్తం వర్ణమాలే ఉమాదేవి పాదపద్మాల వద్ద సమర్పించే పవిత్ర పుష్పమాలగా మారుతుంది. సమస్త వాక్కు, సమస్త మంత్రం, సమస్త జ్ఞానం, సమస్త సృష్టి దివ్యమాత నుండే ఉద్భవిస్తాయని ఈ స్తోత్రం తెలియజేస్తుంది.

ఈ శ్లోకాలలో ఉమాదేవి పరమశక్తిగా, శివుని వెనుక ఉన్న దివ్యశక్తిగా, గణపతి మరియు స్కందుల తల్లిగా, సౌందర్యం, కరుణ, రక్షణ, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాలకు మూలస్వరూపిణిగా ఆరాధించబడింది. పంచభూతాలలో వ్యాపించి ఉన్నవారిగా, బలహీనులను రక్షించేవారిగా, సంసారదుఃఖభారాన్ని తొలగించేవారిగా, అంతరంగ శత్రువులను నాశనం చేసేవారిగా, తన కరుణాకటాక్షంతో మంగళాన్ని ప్రసాదించేవారిగా ఆమె స్తుతించబడింది.


ఈ స్తోత్రం యొక్క ప్రత్యేకత పవిత్ర నామాలు, అక్షరాలు, దివ్యధ్వనితో దీనికి ఉన్న లోతైన సంబంధంలో ఉంది. ఈ అక్షరరూప శ్లోకాల ద్వారా ఉమాదేవిని ధ్యానించినప్పుడు, భక్తుడు ఆమె దివ్యరూపాన్ని మాత్రమే కాకుండా, మంత్రంలోనూ వాక్కులోనూ విరాజిల్లే ఆమె సూక్ష్మ సన్నిధిని కూడా ఆహ్వానిస్తాడు. ఉమా అక్షరమాలాను నిత్యం పారాయణం చేయడం వల్ల మనస్సు శుద్ధి చెంది, భక్తి బలపడుతుంది; భయాలు, విఘ్నాలు తొలగి, సాధకునికి అంతరంగ స్పష్టత లభించి, దివ్యమాత అనుగ్రహం ప్రసాదమవుతుందని విశ్వసించబడుతుంది.


ఈ స్తోత్రం భక్తి, మంత్రశక్తి, కవిత్వప్రతిభ, ఆధ్యాత్మిక శరణాగతి — ఈ నాల్గింటినీ సుందరంగా ఏకం చేస్తూ, భక్తులను రక్షించే, మార్గనిర్దేశం చేసే, ఉద్ధరించే ప్రకాశమయ తల్లిగా ఉమాదేవిని మన ముందుంచుతుంది.


॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ ఉమాఽక్షరమాలా ॥


।। అనుష్టుబ్వృత్తం ।।


అక్షరం వాక్పథాతీతం ఋక్షరాజనిభాననమ్ ।

రక్షతాద్ధామ నః కిఞ్చిదుక్షవాహనమోహనమ్ ।।1।।


ఆకాశకేశమహీషీం ఆకారవిజితోర్వశీమ్ ।

ఆశాహీనజనధ్యేయాం ఆశాపాలార్చితాం నుమః ।।2।।


ఇంద్రప్రభృతిగీర్వాణవందితాఙ్ఘ్రికుశేశయా ।

చంద్రస్తనన్ధయాపీడజాయా విజయతేతరామ్ ।।3।।


ఈశ్వరీం సర్వభూతానాం కః శివాం స్తోతుమీశ్వరః ।

చతుర్భిరసమేతో నా వదనైరుతబాహుభిః ।।4।।


ఉమా నామాదిమా భామా వామా శ్యామా విమానమా ।

విమానమాన్యమాయా మా భీమా రామానుమాతు మా ।।5।।


ఊరుం తం దక్షిణం మాతుః స్మరామి నిజమాసనమ్ ।

యస్మాదహం పరిభ్రష్టః కల్కీ భూభువనం గతః ।।6।।


ఋషీణాం చక్షుషో జ్యోతిః బాలా శైలస్య చక్షుషః ।

హరస్య చక్షుషః కాన్తా మాతోమా మమ చక్షుషః ।।7।।


ౠకారం వేష్టితం ద్వాభ్యాం నాభ్యాముభయతో దిశమ్ ।

ఆకారో వా క్షమః పాతుం స చంద్రేణ వతంసితః ।।8।।


ఌకారః శీతలాపాఙ్గి కకారేణేవ సర్వదా ।

శ్లిష్ట ఏవ త్వయా గౌరి మేరుధన్వా ప్రయుజ్యతే ।।9।।


ౡకారోఽమ్బ త్వయా బాల్యే కలభాషిణి భాషితః ।

నచేదయమసన్వర్ణో గృహ్యతే కథమాగమే ।।10।।


ఏణస్తనన్ధయాలోకం ఏకాంతాలోచనామృతమ్ ।

ఏకామ్రనాయకదృశోర్భాగ్యం విజయతేతరామ్ ।।11।।


ఐశ్వర్యం కః పుమానీష్టే గిరిజాయాః ప్రభాషితుమ్ ।

చామరగ్రాహిణీ యస్యాః స్వయమంభోజవాసినీ ।।12।।


ఓఙ్కార ఇవ శర్వస్య హ్రీఙ్కారస్తవ వాచకః ।

అనయోరంబికే భేదం యో న వేద స వేద నా ।।13।।


ఔదార్యే దేవతా ధేనుః సౌందర్యే మణిపుత్రికా ।

స్వయం శక్తిర్నగసుతా త్రిలోకీ రాజ్యమర్హతి ।।14।।


అంసయోర్వినతం సమ్యగున్నతం కుచకుంభయోః ।

అమృతం శఙ్కరదృశోః పరం జయతి దైవతమ్ ।।15।।


అః కుణ్ఠితోఽభవద్యేషు తేషు దర్శితవిక్రమా ।

యాతుధానేషు భీమేషు పాతు వో భీమభామినీ ।।16।।


।। ఆర్యావృత్తం ।।


కమలాసుతేన యత్నాత్ కృతాని శృఙ్గారతన్త్రసూత్రాణి ।

స్తోకాన్యపి బహులార్థాన్యగజాహసితాని పాన్తు త్వామ్ ।।17।।


ఖం భవతీ భూర్భవతీ పవనో భవతీ హుతాశనో భవతీ ।

సలిలం చ దేవి భవతీ భవతీం హిత్వా న కిఞ్చిదపి ।।18।।


గణపతయే స్తనఘటయోః పదకమలే సప్తలోకభక్తేభ్యః ।

అధరమణౌ త్రిపురజితే దధాసి పీయూషమమ్బ త్వమ్ ।।19।।


ఘనమతిదాయకవేణీ వాణీపతిముఖ్యదేవతావినుతా ।

పురరిపుపాణిగృహీతీ పూర్ణం విదధాతు మే కామమ్ ।।20।।


ఙత్వం వాదస్య లిపౌ మాతః కేనాపి లిఙ్గభేదేన ।

త్వద్రూపతా పురారేస్తదభావే తు ద్వయోరైక్యమ్ ।।21।।


చఞ్చలవిశాలనయనా తుఙ్గకుచా చఞ్చరీకనీలకచా ।

పఞ్చముఖస్య పురన్ధ్రీ జగతోంఽహఃసఞ్చయం హరతు ।।22।।


ఛత్రగ్రహణనియోజ్యా దశశతనేత్రస్య భామినీ యస్యాః ।

తస్యాశ్చరణముమాయా భవాతపే కిశ్యతాం ఛత్రమ్ ।।23।।


జమ్బుకనాయకనయనజ్యోత్స్నేయం రఙ్గశాయినో భగినీ ।

అఖిలానామణ్డానామధిరాజ్ఞీ విజయతే చణ్డీ ।।24।।


ఝఙ్కృతిం కరోతి చేన్నమత్తషట్పదావలీ

యన్ముఖామ్బుజన్మనా సుగన్ధినా నిమన్త్రితా ।


కర్ణకున్తలభ్రమాద్భవేన నైవ వార్యతే

శైలశక్రపుత్రికా ధునోతు సా మమ భ్రమమ్ ।।25।।


।। తూణకవృత్తం ।।


ఞమఙణనాః సంప్రోక్తా చపకటతాఖ్యేషు గౌరి వర్గేషు ।

ఉత్తమసంజ్ఞాః ప్రాజ్ఞైః నరవర్గే తు త్వదఙ్ఘ్రిరతాః ।।26।।


టఙ్కృతిముఖరితదిక్కం సజ్యం బాణాసనం కరే దధతీ ।

ధ్యేయా మాయా శబరీ శత్రుభయం తర్తుకామేన ।।27।।


ఠఙ్కమపూర్వం లక్ష్మ్యా ప్రహసన్ప్రవదస్యలం తు వదనస్య ।

పరితో మునిభిర్గీతః పరిగ్రహో ధూర్జటేర్జయతి ।।28।।


డమరుధరో భగవానపి గాయతి యస్యాః శుభం గుణవ్రాతమ్ ।

తస్యాః శిఖరిసుతాయా నాకృతపుణ్యో భవేద్వన్దీ ।।29।।


ఢక్కాదివాద్యహస్తప్రమథసమారాధితశ్రవణయుగ్మా ।

శుభ్రకిరణార్ధమౌలేః శుద్ధాన్తవిలాసినీ జయతి ।।30।।


ణటధాత్వర్థే చతురో నాథో యస్యాస్తరఙ్గిణీధారీ ।

అగపురుహూతసుతా సా కరోతు మే మానసే నటనమ్ ।।31।।


తనుకాన్తివిజితకనకా తరణిః సంసారఘోరజలరాశేః ।

తరుణారుణాభచరణా తనోతు మే గిరిసుతా క్షేమమ్ ।।32।।


థస్యేవ యస్య నాస్తి ప్రారంభో యేన న ద్వితీయత్వమ్ ।

తస్య గృణన్త్యక్షరతా యస్మిన్నపి తన్మహో జయతి ।।33।।


దరహసితద్విగుణీకృతముఖకాన్తిర్జయతి పురజితః కాన్తా ।

నయనోన్మేషవిలాసో యస్యాః సకలాని భువనాని ।।34।।


ధరణీధరస్య దుహితా ధరణీధరవాసినో వధూర్దయితా ।

ధరణీవిటస్య భగినీ ధరణీమేతాముమా పాతు ।।35।।


నగజే పాయం పాయం లావణ్యసుధాం త్వదీయగాత్రస్య ।

నయనాఞ్జలినా శూలీ బభూవ మృత్యుఞ్జయో మన్యే ।।36।।


పతిరుగ్రదృష్టిరుగ్రో యువరాజోఽయం సదా మదోపేతః ।

తవ రాజ్ఞి న కరుణా చేద్ భువనస్య కథం శుభం భవతు ।।37।।


ఫలితం మమామ్బ సుకృతం కాలేనైతావతా న సన్దేహః ।

యద్ భవదీయం స్తోత్రం పవిత్రమీశాని రచయామి ।।38।।


బలిభిర్నిపీడ్యమానానబలాన్ పాతుం గృహీతజననాయ ।

బలమమ్బ దేహి మహ్యం బలిమేతత్కల్పయామి మనః ।।39।।


భవదీయస్య మహేశ్వరి కటాక్షనామ్నో నవస్య మేఘస్య ।

ప్రావృషమహమాశఙ్కే కరుణాం కల్యాణతోయముచః ।।40।।


మతిరహితః స్తువసి త్వం యం కఞ్చన ధనపిశాచికావిష్టమ్ ।

ఇష్టం చ నైవ లభసే పశ్య జగన్మాతరం స్తుత్వా ।।41।।


యమినాం స్మర్తుం యోగ్యం నిగమాగమవాక్యసఞ్చయైర్మృగ్యమ్ ।

మూర్తం లోచనభాగ్యం పురామరేర్జయతి నీపవనే ।।42।।


రథచరణపాణిభగినీ దానవదమనీ నమద్విపచ్ఛమనీ ।

భువనత్రయస్య జననీ విన్ధ్యే ధరణీధరే జయతి ।।43।।


లలనాజనప్రకాణ్డం కలనాదపరాస్తబాలకలకణ్ఠమ్ ।

పురవైరిణః కలత్రం మురవైరి సమర్చితం భజ రే ।।44।।


వన్ద్యముమాపదకమలం నిన్ద్యమిదం సఙ్గకారణసదనమ్ ।

వయసి సకలేఽప్యతీతే నయసి ముధా ముగ్ధ కిం కాలమ్ ।।45।।


శమ్బరశాత్రవశాత్రవకలత్రపదమిత్రమహమహో ధన్యః ।

భూమణ్డలే విశాలే సదృశః పురుషో మయా కోఽన్యః ।।46।।


షడ్వదనస్య సవిత్రీ షణ్ణాం హన్త్రీ మనః సపత్నానామ్ ।

షడ్భిర్గమ్యం మార్గేర్భర్గస్య పురన్ధ్రికాస్థానమ్ ।।47।।


సర్వత్ర సఙ్గముక్తో గర్వవియుక్తః స్వతన్త్రసఞ్చారః ।

నిర్వర్ణయన్ కదా వా శర్వవధూధామ విహరామి ।।48।।


హరిముఖవన్దితచరణా హరిణాఙ్కమదాపహాస్యరాజీవా ।

హరిణస్తనన్ధయాక్షీ హరినాయకవాహనా జయతి ।।49।।


క్షత్రియాన్తకారిణః ప్రసూత్వమేవ కేవలం

నాప కాపి యత్కలా మమాపి మాతృతామగాత్ ।


దుష్టలోకమారిణీ నృసింహశక్తిరూపిణీ

ధూర్జటేర్వధూటికా ధునోతు సా మదాపదమ్ ।।50।। ।। తూణకవృత్తం ।।


।। ఇతిశ్రీ భగవన్మహర్షిరమణాఽన్తేవాసినో వాసిష్ఠస్య నరసింహసూనో-

ర్గణపతేః కృతిః ఉమాఽక్షరమాలా సమాప్తా ।।

bottom of page