॥ काव्यकण्ठ वासिष्ठ श्रीगणपतिमुनि विरचितम् शिवस्तवराजः ॥

प्रथमः शशिवदनावर्गः

अमृतमयूखं मुकुटमनर्घम् ।

जयति दधानो जगदधिराजः ।।१।।

सकलबुधौघे विफलविधाने ।

असति शरण्ये मतिमतिगण्ये ।। २ ।।

दुरितविसारप्रतमसि लोके ।

ऋषिकुलजानां सदसि सशोके ।। ३ ।।

अतिदुरदृष्टान्नरनियुतेषु ।

अपि मितमत्तुं धनरहितेषु ।।४।।

उदितविरोधास्वयुतभिदासु ।

चतसृषु जातिष्वबलतमासु ।।५।।

मुहुरपि लोले क्षितिसुरशीले ।

अजगणकल्पे भुजभवसङ्घे ।। ६ ।।

चतुरविरोधिव्रजहृतसाराम् ।

अविरतनेत्रस्रुतजलधाराम् ।। ७ ।।

भरतधरित्रीं भुवननृपालः ।

अवतु दयालुः सितगिरिशालः ॥ ८।।

अरुणधरित्रीधर हर दूनाम् ।

भरतधरित्रीमव शिव दीनाम् ।। ९।।

सतुहिनरोचिःशकलकमस्ते ।

सकरुणगौरीरमण नमस्ते ॥ १०॥

हर भरतक्ष्माजनवरदूतम् ।

कुरु चरितार्थं गणपतिमेतम् ।। ११ ।।

असि सितशैले हर हतगात्री ।

तव किमु दृष्ट्यां न भरतधात्री ।। १२ ।।

पुरजित ईड्यं विलसति गुर्व्याम् ।

सितगिरिनाम स्थलमिदमुर्व्याम् ।। १३ ।।

स्थलमिदमच्छक्षितिधररूपम् ।

हृदयमिलाया अपहतपापम् ।। १४ ।।

हृदिव नराणां सितनगनाम ।

हृदपि धरायास्तव शिव धाम ।। १५ ।।

क्षितिहृदये वा विलसति नित्यः ।

त्रिभुवनमध्ये शिव इति सत्यः ।। १६ ।।

प्रभुमिह सन्तः प्रतिखगगोलम् ।

विदुरिममन्तर्विरचितशालम् ।। १७ ।।

इयमखिलाभ्यो बहुतरलीला ।

नरहृदयाख्या तव शिव शाला ।। १८ ।।

द्वितीयो मुकुलवर्गः

उद्दीप्यत् किरणं चित्रं श्रीशरणम् ।

कामारेश्चरणं भूयान्नः शरणम् ।। १९ ।।

सत्यः कोऽपि शिवो नित्यः पालयिता ।

मध्ये यो जगतां स ध्येयः सततम् ।। २० ।।

नास्त्येतस्य तनुर्वस्त्वे क्वापि न सः ।

मत्याऽभाणि पुनः सत्याधारपदम् ।। २१ ।।

उक्तं सूक्ष्मतमं द्वेधैकं परमम् ।

रूपं रूपतया किञ्च स्थानतया ।। २२ ।।

सोऽणुः स्यादणुतो धातैषां जगताम् ।

तच्छक्तिर्महतो विज्ञेया महती ।। २३।।

गत्वा तिष्ठति ना यत्स्वं हार्दपदम् ।

अग्राह्यस्य विभोस्तस्य ध्यानमिदम् ।। २४ ।।

दृष्ट्या सा भुवनं सृष्ट्वा शास्तुमिदम् ।

हैमं दिव्यवपुर्जग्राहेति विदुः ।। २५।।

सूक्ष्मं स्यादगुणं हैमं स्यात्सगुणम् ।

देवस्यादिविभोरेवं द्वे वपुषी ।। २६ ।।

भाषामात्रवपुः पूर्वं स्यादवपुः ।

अन्यद्भक्तिमतां बुद्धिग्राह्यवपुः ।। २७ ।।

बिभ्रद्भाति जगत्साम्राज्यं गगने ।

हैमोऽसौ पुरुषः सिद्धानां भुवने ।। २८ ।।

वाचा नव्यविदामध्यक्षः स परः ।

इन्द्रः पूर्वविदामस्माकं तु हरः ।। २९ ।।

प्रत्युष्णांशुतया तन्वा बिम्बतया ।

प्रत्यण्डं प्रभुतां धत्ते सोऽद्भुतया ।। ३० ।।

अभ्रे राजति यो बिभ्राणो भुवनम् ।

शुभ्रागे च विभुः स भ्राजिष्णुयशाः ।। ३१।।

गौरोऽयं गगने शुक्लः शुभ्रनगे ।

एकेयन्तु भिदा मायारूपकृता ।। ३२।।

हैमं भूतपते शुक्लं वा शिव ते ।

रूपं यः स्मरति प्राज्ञोऽयं जयति ।। ३३ ।।

अभ्रे ये मरुतः शुभ्रे भूभृति ते ।

केशानां दमना ईशान प्रमथाः ।। ३४ ।।

दासोऽहं मरुतः पातारो जगतः ।

भूता वा भवतां स्तोता पापहृताम् ।। ३५।।

स्तूयन्तां सुहृदः सर्वे सर्वविदः ।

ईशानानुचराः सर्वाभीष्टकराः ।। ३६ ।।

तृतीयः तनुमध्यावर्गः

हर्ता दुरितानां धर्ता जगतां नः ।

भर्ता गुहमातुः कर्तास्तु शुभस्य ।। ३७ ।।

पाता भुवनानां धाता च विधाता ।

नेता प्रमथानां त्राता भवतान्नः ।। ३८ ।।

कर्ता भुवनानां भर्ताऽपि च हर्ता ।

ख्यातोऽवतु देवस्तातो मरुतां नः ।। ३९।।

कर्तुं स्वरतीदं भर्तुं प्रविभाति ।

हर्तुं य उदास्ते तर्तुं प्रणुमस्तम् ।। ४० ।।

कर्तुं भुवनं वाग्भर्तुं भवभाते ।

हर्तुं खलु भद्रा योगामलनिद्रा ।। ४१।।

कार्यत्रिकमेतत्कर्तुं बहवो नो ।

एकस्य तु कार्यैर्नामानि बहूनि ।। ४२॥

क्ष्मार्केन्दुपतिभ्यः त्रिभ्यः पुरुषेभ्यः ।

सर्गस्थितिभङ्गा ख्यातिः खलु भाक्ता ।। ४३ ।।

तेष्वन्यतमं यत् कार्यत्रिकहेतुम् ।

केचिद्बुवते सा भाक्ता न किमुक्तिः ।॥४४॥

अध्यक्षपरोऽयं साक्षादिव वादः ।

एका यदहन्ता तस्यापि परस्य ।। ४५।।

मेयः शिव सर्वो गोलात्मकलोकः ।

सीमारहितोसावेकस्तव नाकः ।।४६।।

लक्ष्मीपतिसङ्ख्या यावद्रविलोकम् ।

गौरीपतिरेको राजत्यधिनाकम् ।।४७।।

एकैक इनः स्यात् प्रत्यब्जभवाण्डम् ।

सर्वाण्डगमेकं प्राहुः खमखण्डम् ।। ४८ ।।

आत्मानमुताहो तातं खचराणाम् ।

आहोस्विदधीशं ध्यायाम सुराणाम् ।। ४९।।

तं व्योमचराणां जीवं पवमानम् ।

तातं शिवमाहुर्नाथं मघवानम् ।। ५० ।।

यद्यप्यखिलानामात्मा गुरुरीशः ।

उक्तो मरुतां तु प्राथम्यत एषः ।। ५१।।

अभ्रे विचरन्तं भान्तं निनदन्तम् ।

अस्मत्पितरं तं वन्दे भगवन्तम् ।। ५२ ।।

यान्तं पवमानं भान्तं मघवानम् ।

नाके निनदन्तं गायन्ति शिवं तम् ।। ५३ ।।

भातो गगनाग्नेर्यातः पवनस्य ।

तारस्य च रूपं नानेकमपापम् ।। ५४ ।।

चतुर्थो वसुमतीवर्गः

नित्यं स्वरति यो व्याप्याभ्रमखिलम् ।

गायन्ति कवयस्तं तारममलम् ।। ५५।।

ताराह्वयवपुः शम्भोरभयदम् ।

भानोः किरणवद्वैभूतिकमिदम् ।। ५६ ।।

तं पुष्करगुणं गायन्तु बहवः ।

स त्वग्निरजरो दिव्यः शिवरवः ।। ५७ ।।

यद्रोदिति वियद्देशेऽनवरतम् ।

भद्रं बुधगणो रुद्रं भणति तम् ।। ५८ ।।

सङ्घर्षणवशाद्राजत्यलमयम् ।

पानीयमुचितं प्राहुर्हरिहयम् ।। ५९।।

तारः स गगने न त्वेव मरुताम् ।

सर्वत्र च महान् प्राणो जनिमताम् ।। ६० ।।

तस्यैव गगने प्राणस्य चरतः ।

भङ्गाः पुनरिमे वाताः कुमभितः ।। ६१।।

रुद्रः स निनदन् राजन्त्स मघवा ।

वातः स विचरन् नित्यं दिवि युवा ।। ६२ ।।

एवं गुणवशादेकस्य बहुता ।

तारात्मकवपुर्दृष्ट्या निगदिता ।। ६३ ।।

केचित्पशुपतिं शक्रं च पवनम् ।

देवत्रयमिति प्राहुर्गुणवशात् ।। ६४ ।।

व्याप्तो दिवि सतश्चिद्वह्निरतुलः ।

नामान्तरवशात्ताराग्निरमलः ।। ६५।।

आक्रम्य सकलं भान्तं बहुबलम् ।

गायामि विमलं चिद्वह्निमतुलम् ।। ६६ ।।

मित्रं मम शिवो बन्धुर्मम शिवः ।

तातो मम शिवो माता मम शिवः ।। ६७ ।।

नेता मम शिवस्त्राता मम शिवः ।

राजा मम शिवो दैवं मम शिवः ।। ६८ ।।

चक्षुर्मम शिवः श्रोत्रं मम शिवः ।

स्वान्तं मम शिवो बुद्धिर्मम शिवः ।। ६९।।

वाणी मम शिवः प्राणो मम शिवः ।

आत्मा मम शिवः सर्वं मम शिवः ।। ७० ।।

अन्यप्रमृदितं स्वं देशमवितुम् ।

वीर्यं मम धियः संवर्धय विभो ।। ७१।।

गायत्रमनघस्तोत्रं गणपतेः ।

एतच्छृणु दयायुक्तः पशुपते ।। ७२ ।।

।। इति श्रीभगवन्महर्षिरमणान्तेवासिनो वासिष्ठस्य नरसिंहसूनोर्गणपतेः

कृतिः शिवस्तवराजः समाप्तः ।।