ఇంద్ర గీతమ్
Telugu
Indra- The Sovereign Supreme King of The Universe
ఇంద్ర గీతమ్ – పరిచయం
ఇంద్ర గీతమ్ అనేది వేదసంప్రదాయంలో అత్యున్నతమైన దేవతలలో ఒకరైన ఇంద్రదేవుని స్తుతిస్తూ కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన, ప్రేరణాత్మకమైన స్తోత్రం. ఈ గీతంలో ఇంద్రుడు కేవలం వర్షం, ఉరుములు, ఆకాశానికి అధిపతిగా మాత్రమే చిత్రించబడలేదు. సమస్త లోకాలను పాలించే దివ్యశక్తిగా, భక్తులను రక్షించే దేవునిగా, శత్రుశక్తులను సంహరించే వీరుడిగా, ధైర్యం, బలం, జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం, ఆధ్యాత్మిక ప్రకాశం ప్రసాదించే మహాశక్తిగా దర్శించబడుతున్నాడు.
ఈ స్తోత్రంలోని శ్లోకాలు ఇంద్రుని అంధకారాన్ని జయించే శక్తిగా, విఘ్నాలను తొలగించే దైవబలంగా, విశ్వంలోనూ సాధకుని అంతరంగంలోనూ క్రమాన్ని, సమతను స్థాపించే చైతన్యంగా వర్ణిస్తాయి. సత్పురుషులకు మిత్రునిగా, శుభకర్మలకు సహాయకునిగా, విజయశక్తికి మూలంగా ఆయన స్తుతించబడుతున్నాడు. ఇంద్రుని వజ్రాయుధం అజ్ఞానాన్ని ఛేదించి, అంతర్లీనంగా ఉన్న వెలుగు, జీవశక్తి, ప్రేరణల ప్రవాహాలను విడుదల చేసే అప్రతిహత దివ్యజ్ఞానశక్తికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
ఇంద్ర గీతమ్ మరింత లోతైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టిని కూడా ఆవిష్కరిస్తుంది. ఆకాశంలో, సూర్యునిలో, ప్రాణశక్తుల్లో, సృష్టి యొక్క విశాల విస్తృతిలో కార్యరూపంగా వ్యక్తమయ్యే చైతన్యశక్తిగా ఇంద్రుడు దర్శించబడుతున్నాడు. ఆయన అసలు స్వరూపం రూపరహితమైనది, మానవ బుద్ధికి సంపూర్ణంగా అందనిదైనప్పటికీ, విశ్వంలోని క్రమం, శక్తి, వైభవం ద్వారా ఆయన మహిమ ప్రత్యక్షమవుతుంది. చివరికి ఈ గీతం అంతఃశాంతి, పాపదుఃఖ విముక్తి, సమృద్ధి, ఆనందం, మంగళం మరియు ఇంద్రుని రక్షకకృప కోసం చేసే భక్తిపూర్వక ప్రార్థనగా మారుతుంది.
॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిమునివిరచితమ్ ఇంద్రగీతమ్ ॥
ధర్తా సుకృతానాం హర్తా దురితానామ్ ।
భర్తా నభసో మే కర్తాస్తు శుభానామ్ ।। ౧ ।।
ఖ్యాతాఽమితవీర్యో ధూతాఖిలవైరీ ।
నేతా విబుధానాం త్రాతా భవతాన్మే ।।౨।।
విక్రమ్య విధున్వన్వక్రాంత్సమరేషు ।
చక్రాయుధమిత్రః శక్రః శరణం నః ।। ౩।।
శక్రః శుభవిత్తాం లక్ష్మీమనియత్తామ్ ।
ఆనన్దితచిత్తాం మహ్యం భువి ధత్తామ్ ।।౪।।
నాకం త్వమరక్షః పాకం యుధి జిత్వా ।
వృత్రం చ విధూయామిత్రం పవిపాణే ।।౫।।
ఏతాని వికుర్వన్ భూతాని స పాకః ।
శుభ్రే విఫలోఽభూదభ్రే తవ జిష్ణో ।। ౬ ।।
పాకః ప్రభురేవ ప్రాణాంశ్చ వికర్తుమ్ ।
యద్యమ్బరనాథ త్వం న ప్రతికర్తుమ్ ।। ౭ ।।
న త్వం యది రోద్ధా వృత్రః పరిభూయ ।
ప్రజ్ఞామయి విశ్వం దద్యాత్తిమిరాయ ।। ౮ ।।
ప్రజ్ఞాముషసం తాం జ్ఞం చాజితసూర్యమ్ ।
యద్రక్షసి వృత్రాత్తత్తే సురకార్యమ్ ।।౯।।
సమ్మోహనశక్తిర్వృత్రస్య తు నిద్రా ।
సమ్బోధనశక్తిర్విద్యుత్తవ భద్రా ।।౧౦।।
నాదాన్తవిభాస్యం వేదాన్తరహస్యమ్ ।
మోదాన్తరయోధం భేదాన్తకమీడే ।। ౧౧ ।।
ఖే వాయుమనన్తం రుద్రం నినదన్తమ్ ।
భాన్తం మఘవన్తం వన్దే భగవన్తమ్ ।। ౧౨ ।।
తారం మదనారి ప్రాణం పవమానమ్ ।
దేవం మఘవానం ధ్యాయామ్యతిమానమ్ ।। ౧౩ ।।
వీర్యే సకలం త్వద్దేవేశ్వర నూనమ్ ।
దేవాసురమర్త్యైర్యుక్తం జగదూనమ్ ।। ౧౪ ।।
నిర్జిత్య సమస్తాన్ భావానపి జిష్ణో ।
సమ్రాడ్ భువనానామాసీః ప్రభవిష్ణో ।।౧౫।।
నాభేత్స్య ఇమం చేద్ వృత్రం దివి వీరమ్ ।
నామోక్ష్యదఘారే మేఘో భువి నీరమ్ ।। ౧౬ ।।
గోపాయసి విశ్వం శశ్వద్బహురీతీః ।
స్వర్నాథ విధున్వన్ వృత్రస్య విభూతీః ।। ౧౭ ।।
చత్వారి వపూంషి ప్రాహూర్మునయస్తే ।
యేషాం జగదేతద్దేవాధిప హస్తే ।। ౧౮ ।।
రూపాణి విభో తే భూయాంసి తతాని ।
దిఙ్మాత్రతయాద్యైశ్చత్వార్యుదితాని ।।౧౯।।
సర్వస్య చ కర్తా సర్వస్య చ ధర్తా ।
ప్రాణః పురుహూతః కో నామ స గీతః ।। ౨౦ ।।
సూత్రం విదురేకే సుశ్లోకమనన్తమ్ ।
కేచిద్విధిమాహుః కం తం భగవన్తమ్ ।। ౨౧।।
విశ్వస్య నిదానం విశ్వాతిగమానమ్ ।
ఏతం విదురన్యే వాయుం పవమానమ్ ।। ౨౨ ।।
సర్వస్య చ నేత్రీ సర్వైరపి మాన్యా ।
గీర్వాణపతే తే కాలస్తనురన్యా ।। ౨౩ ।।
రుద్రం విదురేకే నేతర్బహులీలమ్ ।
ప్రాహుర్యమనన్యే కాయం తవ కాలమ్ ।। ౨౪ ।।
కాలోఽయమనాదిః సూర్యాదపి పూర్వః ।
భాక్తో జనివాదస్తస్యాజర సర్వః ।। ౨౫।।
సద్వ్యాపకశక్తిం ప్రాణం కథయన్తి ।
వ్యక్తేతరశబ్దం కాలం గణయన్తి ।। ౨౬ ।।
వ్యక్తేతరశబ్దాన్నైవ ప్రణవోఽన్యః ।
తస్యేన్ద్ర తవాఙ్కే విశ్రామ్యతి ధన్యః ।। ౨౭।।
సచ్ఛక్తిరభాణి ప్రాణః పరమస్య ।
చిచ్ఛక్తిరగాది ప్రాజ్ఞైః ప్రణవోఽస్య ।। ౨౮ ।।
సర్వత్ర విసారి జ్యోతిస్తటిదాఖ్యమ్ ।
దేవేన్ద్ర శరీరం గీతం తవ ముఖ్యమ్ ।। ౨౯ ।।
ప్రాణం ప్రణవం చ జ్యోతిశ్చ విసారి ।
దేవం నయదేకం వన్దే భవధారి ।। ౩౦ ।।
ఏకః స తిసౄణామస్థూల తనూనామ్ ।
రాజత్యభిమానీ రాజా భువనానామ్ ।। ౩౧।।
దృశ్యస్య పరస్తాద్బ్రహ్మాగుణమస్తి ।
ఇన్ద్రాభిధయా తత్ దృశ్యేఽత్ర చకాస్తి ।। ౩౨ ।।
బన్ధుర్భువనానాం సూర్యస్తతకీర్తిః ।
రాజన్నమరాణాం తుర్యా తవ మూర్తిః ।। ౩౩ ।।
దేవ ప్రతిబిమ్బీభూయ ప్రతిసూర్యమ్ ।
విశ్వస్య మహేన్ద్ర త్వం పశ్యసి కార్యమ్ ।। ౩౪।।
నో కేవలమర్కే పిణ్డేషు చ తాతః ।
అన్తః ప్రతిబిమ్బీభూతః పురుహూతః ।। ౩౫।।
పిణ్డే ప్రతిబిమ్బీభూతం పురుహూతమ ।
వైశ్వానరమాహుర్లోకత్రయతాతమ్ ।। ౩౬ ।।
నాన్యాని కిల త్వద్రూపాణ్యఖిలాని ।
మాయిన్ విభవం తే కిం వా కథయామి ।। ౩౭ ।।
పాహి త్రిదశానామీశాన కృశానః ।
భూయాత్తవ దేవ స్తోతా బహులాన్నః ।। ౩౮ ।।
సర్వం భవతాఽహం పక్షేణ జయాని ।
ఈశో భువి లోకే నాకేశ భవాని ।। ౩౯ ।।
ఆవిశ్య విభో మాం కర్తుం భువి కార్యమ్ ।
సమ్ప్రేషయ కిఞ్చిద్దివ్యం తవ వీర్యమ్ ।। ౪ ౦ ।।
ధాతా భువనానాం నేతా త్రిదశానామ్ ।
ఆవిశ్య విభుర్మామాభాతు సుకర్మా ।। ౪౧।।
ఇన్ద్రం ప్రభజన్తామేతాస్తనుమధ్యాః ।
నాథం గుణవత్యో యద్వత్తనుమధ్యాః ।।౪౨।।
॥ ఇతి శ్రీభగవన్మహర్షిరమణాంతేవాసినో వాసిష్ఠస్య
నరసింహసూనోర్గణపతేః కృతా ‘ఇంద్రగీతమ్’ సంపూర్ణమ్ ॥