top of page

యోగసారగీతమ్

Telugu

Telugu

Mahadev - The Master of Yoga

యోగసార గీతమ్ – పరిచయం

యోగసార గీతమ్ అనేది కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన, ప్రకాశమయమైన స్తోత్రం. సంక్షిప్తమైనప్పటికీ శక్తివంతమైన కవితారూపంలో యోగం యొక్క సారాన్ని ముని ఇందులో అందంగా ప్రతిపాదించారు. ఈ పవిత్ర గీతంలో సాధకుడు తన పదునైన బుద్ధిని అంతర్ముఖం చేసి, హృదయాన్ని శుద్ధి చేసుకుని, తనలోని సూక్ష్మమైన దహరాకాశంలోకి ఎలా ప్రవేశించాలో ముని ఎంతో సుందరంగా గానం చేశారు.


ఈ గీతం వివిధ బ్రహ్మవిద్యలను, యోగసాధనల మార్గాలను మహిమాపూర్వకంగా స్తుతిస్తుంది. “నేను” అనే స్మరణ ద్వారా ఆత్మవిచారం, హృదయంలో ధ్యానం, విషయాల నుండి మనస్సును ఉపసంహరించుకోవడం, శ్వాసతో కలిసిన స్మరణ, అంతర్గత అగ్నిని మేల్కొలుపుట, ఆధ్యాత్మిక శక్తి యొక్క ఆరోహణ, పరమశక్తి యొక్క ధ్యానం వంటి విషయాలను ఈ గీతం సూచిస్తుంది. 


అలాగే కర్మ, గమనం, శ్రవణం, మననం వంటి శక్తుల ద్వారా పనిచేసే దైవశక్తిని కూడా ముని తెలియజేస్తారు. దీని ద్వారా యోగం కేవలం ధ్యానానికి మాత్రమే పరిమితమైన సాధన కాదని, మొత్తం వ్యక్తిత్వాన్ని పవిత్రంగా రూపాంతరం చేసే ఆధ్యాత్మిక మార్గమని స్పష్టమవుతుంది.


ఈ స్తోత్రం యోగం యొక్క శక్తిని, మహిమను — శుద్ధి, ఏకాగ్రత, అంతర్ముఖ జాగరణ, పరమసత్యపు ప్రత్యక్ష అనుభవానికి దారితీసే మార్గంగా — వెల్లడిస్తుంది. మనస్సు స్థిరంగా, అంతర్ముఖంగా మారినప్పుడు అన్ని సిద్ధులు నియమబద్ధమైన సాధకుని చేతిలోకి సహజంగానే వస్తాయని ఇది చూపిస్తుంది. ఈ గీతం ప్రకారం, తన స్వచ్ఛమైన చైతన్య ఉనికి లేక ఎరుకను నిరంతరం ధరించి ఉండుట నిజమైన యోగం.


ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు యోగసార గీతమ్ పారాయణం వారి ఉన్నతమైన లక్ష్యాన్ని నిరంతరం గుర్తు చేసే పవిత్ర సాధనంగా నిలుస్తుంది. సాధకుని తన జీవితపు నిజమైన ధ్యేయమైన పరమసత్య సాక్షాత్కారంతో అనుసంధానంగా ఉంచుతూ, తపస్సు, అంతర్గత క్రమశిక్షణ, ప్రత్యక్ష ఆధ్యాత్మిక అనుభవం అనే మార్గంలో నడవడానికి ఇది ప్రేరణనిస్తుంది.


॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిమునివిరచితమ్ యోగసారగీతమ్ ॥


నిశితయా ధియా హృది నిభాలనమ్ ।

భువనభూపతేర్భవనశోధనమ్ ॥ ౧॥


దహరమజ్జనం విదధతం జనమ్ ।

బహులసమ్మదం నయతి ధీః పదమ్ ॥ ౨॥


అహమితి స్మృతేవ్రజ జనిస్థలమ్ ।

భవకథానకం గలతి తేఽఖిలమ్ ॥ ౩॥


నిజవిలోకితం యది నిభాల్యతే ।

విషయసఙ్గితా క్వను విభావ్యతే ॥ ౪॥


నయనదృశ్యయోర్గగనమన్తరమ్ ।

సమవలోకయన్ భజ విభుం పరమ్ ॥ ౫॥


విషయవర్జనాద్విషయిణి స్థిరే ।

సకలసిద్ధయో యతధియః కరే ॥ ౬॥


రసననీరగే మనసి సన్తతమ్ ।

కరగతం సుఖం భవతి నిశ్చితమ్ ॥ ౭॥


గమయ మస్తకాత్కులగృహానలమ్ ।

అవతరన్నివ స్మృతిమిదం త్వలమ్ ॥ ౮॥


స్మరణసర్పిషా కులగృహే శిఖీ ।

జ్వలతి యస్య స క్షితితలే మఖీ ॥ ౯॥


యది శశీ ద్రవేత్కులశిఖిత్విషా ।

అమృతతః శమం వ్రజతి నస్తృషా ॥ ౧౦॥


చలతమం మనః ప్రశమమేతి నః ।

స్మరణయుక్తయా శ్వసితయాత్రయా ॥ ౧౧॥


నిజచితిస్మృతిర్యది న విచ్యుతా ।

భవతి యోగితా సులభసాధితా ॥ ౧౨॥


దశశతచ్ఛదస్థితమనాః సదా ।

అనుభవేన్మహోమహదదో ముదా ॥ ౧౩॥


భవతి నిష్ఠితో యది చతుష్పథే ।

మహసి లీయతే ధృతజగత్కథే ॥ ౧౪॥


అయి విచిన్తయ స్వవపురుత్తరమ్ ।

వశమితం భవేత్తవ మహత్తరమ్ ॥ ౧౫॥


పరమశక్తయే స్వవపురర్ప్యతామ్ ।

అయి కిమద్భుతం భవతి దృశ్యతామ్ ॥ ౧౬॥


కరణశక్తివిత్కృతిషు రాజతే ।

గమనశక్తివిద్గతిషు శోభతే ॥ ౧౭॥


శ్రవణశక్తివిచ్ఛ్రుతిషు న స్ఖలేత్ ।

మననశక్తివిన్మతిషు నో పతేత్ ॥ ౧౮॥


అతులసిద్ధిదానిహ పృథగ్విధాన్ ।

మునివరోఽభ్యధాదితి తపః పథాన్ ॥ ౧౯॥


బహులయోగివాఙ్మథనతోఽమృతమ్ ।

అనుభవక్షమం తదిదమాహృతమ్ ॥ ౨౦॥


॥ ఇతి శ్రీభగవన్మహర్షిరమణాన్తేవాసినో వాసిష్ఠస్య నరసింహసూనోర్గణపతేః

కృతిః యోగసారగీతమ్ సమాప్తమ్ ॥

bottom of page