ಅಗ್ನಿಗೀತಮ್
Kannada
Sacred Vedic Yajna Fire
ಅಗ್ನಿ ಗೀತಮ್ – ಪರಿಚಯ
‘ಅಗ್ನಿ ಗೀತಮ್’ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವೇದದ್ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಹೋನ್ನತ ಶಿಷ್ಯರೂ ಆದ ಕಾವ್ಯಕಂಠ ವಾಸಿಷ್ಠ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತಮಾಲಾಯ ಮೊದಲ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸರಳ ಹಾಗೂ ಮಧುರವಾದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಗೀತೆಯು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವೇದಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಭೌತಿಕ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜ್ಯೋತಿ, ವಾಕ್, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ದಿವ್ಯಚೈತನ್ಯವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅಗ್ನಿತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರವಾದ ವೇದ ಮತ್ತು ಯೋಗಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಕ್ಕಿನ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮೂಲಾಧಾರಾಗ್ನಿಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಗೀತೆಯು, ಕ್ರಮೇಣ ಅವನ ಗಾಢವಾದ ವಿಭೂತಿಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿಯಾದ ವೈಶ್ವಾನರ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅಂತರಾತ್ಮಾಗ್ನಿ, ಮಂತ್ರದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಶಕ್ತಿ, ಸೂರ್ಯನಾಗಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ರೂಪವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಶ್ವಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ಶುದ್ಧ “ನಾನು” ಎಂಬ ಚೈತನ್ಯಸ್ಫುರಣ — ಅಹಂ ಸ್ಫುರಣ. ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳು ವೇದ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಉಪಾಸ್ಯ ದೈವವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ಪರಮಸತ್ಯವಾಗಿಯೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇವಲ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಯಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ, ‘ಅಗ್ನಿ ಗೀತಮ್’ ಅಂತರಂಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಆಚಾರಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಬಾಹ್ಯವಾದ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಯಜ್ಞ ಪರಸ್ಪರಪೂರಕವಾದ ಉಪಾಸನಾಮಾರ್ಗಗಳೆಂದು ಇದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವ್ಯಾಗ್ನಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ಗೀತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ: ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅದೇ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಧಕನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಶುದ್ಧಚೈತನ್ಯಜ್ಯೋತಿಯಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ಕೃತಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ, ಅರಿವು ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ, ಕಾವ್ಯಕಂಠ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿ ಅವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ, ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಮನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವೇದಜ್ಞಾನವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸಾಧಕರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿ.
॥ ಕಾವ್ಯಕಣ್ಠ ವಾಸಿಷ್ಠ ಶ್ರೀಗಣಪತಿಮುನಿವಿರಚಿತಮ್ ಅಗ್ನಿಗೀತಮ್ ॥
ವಾಚಮಧಿತಿಷ್ಠಜ್ಜ್ಯೋತಿರಪಿ ಭೌಮಮ್ ।
ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ದೈವಂ ಗೇಯಮವಿರಾಮಮ್ ॥೧॥
ಸ ಕ್ರತುಷು ಹೋತಾ ವಿಪ್ರಮುಖವಾಸೀ ।
ಅತ್ತಿ ಚ ಸ ಹವ್ಯಂ ವೇದಿತಲಭಾಸೀ ॥೨॥
ಪಾವಕ ವಸುಸ್ತ್ವಂ ಜ್ವಾಲಶತಮಾಲೀ ।
ಕಶ್ಚಿದಸಿ ರುದ್ರಃ ಶಾಸ್ತ್ರಶತಶಾಲೀ ॥೩॥
ಪಾವಕ ಯದಾಸ್ಯೇ ಭಾಸಿ ಮನುಜಾನಾಮ್ ।
ತೇ ತದಿಹ ರಾಜ್ಯಂ ಬಿಭ್ರತಿ ಪಶೂನಾಮ್ ॥೪॥
ಅಸ್ಮಿ ತವ ದಾಸ್ಯೇ ಸಂಚರ ಮದಾಸ್ಯೇ ।
ಸತ್ಸದಸಿ ಮೋಹಂ ಯಾಮಿ ನ ಯಥಾಽಹಮ್ ॥೫॥
ನಾಸ್ತಿ ಶರಣಂ ಮೇ ಕೋಽಪ್ಯವನಿಪೃಷ್ಠೇ ।
ಅಗ್ನಿಮವನಾರ್ಥೀ ದೇವಮುಪತಿಷ್ಠೇ ॥೬॥
ಅಸ್ತಿ ಕರಮಾಲೀ ಕೋಽಪಿ ದಿವಿ ರಾಜಾ ।
ಏಷ ನನು ಕೀಲೀ ಭಾತಿ ಭುವಿ ರಾಜಾ ॥೭॥
ಆಹ್ವಯತಿ ಭಾನುಂ ಪ್ರಾತರಶನಾಯ ।
ತ್ವಾಮನಲ ಯಜ್ವಾ ಸಾಯಮಶನಾಯ ॥೮॥
ಏಕಮಮೃತ ತ್ವಾಂ ಪ್ರಾತರಪಿ ಸಾಯಮ್ ।
ಶ್ರೋತುಮಯಿ ವಾಣೀರಾಹ್ವಯತಿ ಸೋಽಯಮ್ ॥೯॥
ದೀಪ್ತತರಕೀಲ ತ್ವಂ ಭಜಸಿ ಹವ್ಯಮ್ ।
ನೇತರಯಿ ವಾಚಾಂ ಸ್ತೋತ್ರಮಪಿ ಭವ್ಯಮ್ ॥೧೦॥
ಅಸ್ಮಿ ನ ಸಮರ್ಥೋ ಯಜ್ಞಮಯಿ ಕर्तುಮ್ ।
ಸ್ತೋತ್ರಮವಲಂಬೇ ಶರ್ಮ ತವ ಭರ್ತುಮ್ ॥೧೧॥
ಪಾರ್ಥಿವವಿಭೂತಿಸ್ತ್ವಂ ಪಚನಕಾರೀ ।
ವೈದ್ಯುತವಿಭೂತಿರ್ವಾಕ್ಪಟಲಧಾರೀ ॥೧೨॥
ತ್ವಂ ಪಚನಕಾರೀ ಭಾಸ್ಯುದರಭಾಣ್ಡೇ ।
ವಾಕ್ಪಟಲಧಾರೀ ದೇ ವ ಕುಲಕುಣ್ಡೇ ॥೧೩॥
ಭಾಸ್ಯುದರಭಾಣ್ಡೇ ಭಾಸಿ ಕುಲಕುಣ್ಡೇ ।
ಕಿಂ ಚ ಹೃದಿ ಜೀವೋ ಭಾಸ್ಯನಲಪಿಣ್ಡೇ ॥೧೪॥
ಸ್ವಸ್ಯ ಹೃದಿ ರೂಪಂ ತ್ವಾಮನಲ ಲೋಕೇ ।
ಭಾಮಿ ವಿಮಲೋಽಯಂ ಧಾಮ್ನಿ ಗತಭೀಕೇ ॥೧೫॥
ತ್ವಾಂ ತಮಹಮರ್ಥಂ ಯಃ ಸ್ಮರತಿ ನಿತ್ಯಮ್ ।
ಪಾವಕ ವಿಶೋಕಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಸತ್ಯಮ್ ॥೧೬॥
ಯತ್ ಸ್ಫುರಣಮಂತಃ ಸ್ವಸ್ಯ ಧುತಪಾಪಮ್ ।
ಧ್ಯೇಯಮಿದಮಗ್ನೇ ದೇವ ತವ ರೂಪಮ್ ॥೧೭॥
ದೇವ ಭವಸಿ ತ್ವಂ ವಹ್ನಿರಿಹ ಲೋಕೇ ।
ಸರ್ವದ ಸಮಂತಾದ್ವಿದ್ಯುದಸಿ ನಾಕೇ ॥೧೮॥
ಅತ್ರ ಜನನೀ ತೇ ಭೂಮಿರತಿಪೂತಾ ।
ದ್ಯೌರನಲದೇವೀ ತತ್ರ ತವ ಮಾತಾ ॥೧೯॥
ಅತ್ರ ವಸವಸ್ತೇ ವಾಯುಸಖ ಹಸ್ತೇ ।
ವಾಚಮನುಭದ್ರಾಸ್ತತ್ರ ತವ ರುದ್ರಾಃ ॥೨೦॥
ಅತ್ರ ಹೃದಿ ರಾಜನ್ ರಾಜಸಿ ನರಾಣಾಮ್ ।
ತತ್ರ ವರದಾಂತಃ ಖೇಲಸಿ ಸುರಾಣಾಮ್ ॥೨೧॥
ಅತ್ರ ಜಗದೀಶ ತ್ವಂ ಜ್ವಲನನಾಮಾ ।
ತತ್ರ ಮಘವಾ ತ್ವಂ ನಿಃಸದೃಶಧಾಮಾ ॥೨೨॥
ದ್ವಾವನಲಶಕ್ರೌ ಪಾಮರಜನಾನಾಮ್ ।
ಸ ದ್ವಿತನುರೇಕಃ ಪಂಡಿತಜನಾನಾಮ್ ॥೨೩॥
ಭಾನುರಪಿ ದೇವೋ ಲೋಕಸುಹೃದೇಷಃ ।
ವ್ಯ ಾಪಕ ಕೃಶಾನೋ ಕೋಽಪಿ ತವ ವೇಷಃ ॥೨೪॥
ದೇಹಿ ಭಗವನ್ಮೇ ಸಂಪದಮುದಾರಾಮ್ ।
ಬುದ್ಧಿಮಪಿ ವಹ್ನೇ ತ್ರಾತರತಿಧೀರಾಮ್ ॥೨೫॥
ದೇವ ವರದಾಗ್ನೇ ತ್ವಂ ಭವ ಮಮಾಸ್ತ್ರಮ್ ।
ಬೋಧಯ ಚ ಮಹ್ಯಂ ಸರ್ವಮಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಮ್ ॥೨೬॥
ಸುಪ್ರಭ ಧಿಯಾ ತ್ವಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಮಖಿಲಾನಿ ।
ನೌಮಿ ಸಕಲಾನಿ ಕ್ಷೇಮದ ಜಯಾನಿ ॥೨೭॥
ಗಾಣಪತಮಗ್ನೇಃ ಸರ್ವಜನಹೃದ್ಯಮ್ ।
ಭಾತು ಭಯಹಾರಿ ಛಂದ ಇದಮಾದ್ಯಮ್ ॥೨೮॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಭಗವನ್ಮಹರ್ಷಿರಮಣಾಂತೇವಾಸಿನೋ ವಾಸಿಷ್ಠಸ್ಯ
ನೃಸಿಂಹಸೂನೋರ್ಗಣಪತೇಃ ಕೃತಾ ‘ಅಗ್ನಿಗೀತಮ್’ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ॥