కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్
ఇంద్రాణీ సప్తశతీ
తృతీయశ్చిత్రపదా స్తబకః

ఈ చిత్రపదా స్తబకం, ఇంద్రుని ప్రియసహచరి, భక్తులను రక్షించి, అంతరంగాన్ని పరిశుద్ధం చేసి, అనేక సాధనామార్గాల ద్వారా తనను తాను వెల్లడించుకునే పరమజనని శచీదేవి — ఇంద్రాణిపై చేసిన గాఢమైన ఆధ్యాత్మిక, యోగపరమైన స్తుతి. ఇంద్రాణి చిరునవ్వులోని అతి చిన్న కాంతిరేఖ అయినా అజ్ఞానమనే దట్టమైన చీకటిని తొలగించి, శుభమంగళాలను ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తూ ఈ స్తబకం ప్రారంభమవుతుంది.
కవి మళ్ళీ భారతభూమి కోసం ప్రార్థిస్తారు. తన సారాన్ని కోల్పోయి, బలహీనమై, కన్నీటితో నిండిపోయి, నిస్సహాయ స్థితికి చేరిన పవిత్రభూమిగా భారతదేశాన్ని వర్ణిస్తారు. భారతదేశాన్ని సనాథగా — రక్షణ, మార్గదర్శకత్వం కలిగినదిగా, అనాథస్థితి నుండి విముక్తమైనదిగా — చేయాలని దివ్యమాతను ఆవాహన చేస్తారు. ఈ విధంగా ఈ స్తబకం వ్యక్తిగత భక్తినీ, జాతీయ ప్రార్థననీ సమన్వయపరుస్తుంది.
దేవతల రాజును కార్యోన్ముఖునిగా చేసే శక్తిగా, లోకాలను రక్షించేదిగా, తనకు నమస్కరించిన వారిని కాపాడేదిగా, పాపాలను నశింపజేసేదిగా, ఋషిసమాజాన్ని పోషించేదిగా, స్వర్గలోకంలో శుభాన్ని స్థాపించేదిగా శచీదేవి స్తుతించబడుతుంది. ఆమె ప్రకాశమయమైన కటాక్షం ఒక్కసారి తనపై ప్రసరించినా తాను పరిశుద్ధుడనవాలని భక్తుడు ప్రార్థిస్తాడు.
నిజమైన భక్తితో ఆమెను ఆరాధించే సమస్త సాధకుల పట్ల గౌరవభావాన్ని ప్రకటించడం ఈ స్తబకంలోని విశిష్టత. ప్రతిరోజూ ఆమెను స్మరించే వారి సేవకుడనని, ఆమె పవిత్రనామాన్ని జపించే వారిని అనుసరించేవాడనని, ఆమె యంత్రాన్ని పూజించే వారి ఆరాధకుడనని శ్రీ గణపతి ముని ప్రకటిస్తారు. ఆమె మంత్రాన్ని జపించే వారు, ఆమె పాదాలను ధ్యానించే వారు, తమ నిజస్వరూపాన్ని విచారించే వారు, తమ శరీరంలో ప్రవహించే ఆమె దివ్యశక్తిని అనుభవించే వారు — వీరందరినీ ఆయన భక్తిశ్రద్ధలతో గౌరవిస్తారు.
అనంతరం ఈ స్తబకం సూక్ష్మమైన యోగరహస్యాలు మరియు బ్రహ్మవిద్యా సంకేతాలతో మరింత ఉన్నతస్థాయికి చేరుతుంది. ప్రాణచలనాన్ని దర్శించడం ద్వారా మేల్కొలుపబడే కుండలినీశక్తిగా దివ్యమాతను ఆరాధిస్తారు. దృష్టికి మూలమైన తత్త్వాన్ని విచారించినప్పుడు ప్రత్యక్షమయ్యే దివ్యసాన్నిధ్యంగా, వైదిక హృదయకమలంలో లభించే పరమదేవతగా, అంతరంగశుద్ధిలో వినిపించే నాదస్వరూపిణిగా ఆమెను దర్శిస్తారు. శిరస్సులో అమృతధార ద్వారా అనుభవింపబడే శక్తిగా, రసప్రవాహంలో ఆనందతరంగంగా, నిజమైన “నేను” అనే చైతన్యస్వరూపంగా హృదయంలో నిలిచే పవిత్రసత్తగా ఆమె పూజించబడుతుంది.
చివరి శ్లోకాలలో ఈ ఆరాధన దైనందిన జీవితమంతటా విస్తరించబడుతుంది. జ్ఞానవంతుడైన భక్తుడు ప్రతి కార్యాన్ని ఆమె చలనంగా, ప్రతి వస్తువును ఆమె సత్తగా, ప్రతి అనుభూతిని ఆమె దివ్యకళ యొక్క సూక్ష్మవ్యక్తీకరణగా దర్శిస్తాడు. సమస్త దిక్కుల నుండి తన స్వదేశాన్ని రక్షించగల సామర్థ్యాన్ని ప్రసాదించి, తన జీవితలక్ష్యాన్ని దివ్యసేవలో సంపూర్ణం చేయాలని దివ్యమాతను ప్రార్థిస్తూ ఈ స్తబకం ముగుస్తుంది.
అందువల్ల ఈ చిత్రపదా స్తబకం భక్తి, యోగం, మంత్రోపాసన, ఆత్మవిచారణ, అంతరంగశుద్ధి, సమగ్ర దైవదర్శనం మరియు దేశసేవలను ఏకసూత్రంలో సమన్వయపరిచే మహిమాన్వితమైన స్తుతి.
ఈ స్తబకంలోని ముఖ్యాంశాలు
• ఇంద్రాణి చిరునవ్వు అంతరంగ అంధకారాన్ని తొలగించాలని ప్రార్థన
• నిస్సహాయ స్థితిలో ఉన్న భారతభూమి సనాథగా, రక్షితంగా మారాలని ఆవాహన
• భక్తరక్షకురాలు, పాపనాశిని, ఋషిసమాజ పోషకురాలిగా శచీదేవిని స్తుతించడం
• దివ్యమాతను స్మరించే, జపించే, పూజించే, ధ్యానించే వారందరికీ గౌరవం
• మంత్రం, యంత్రం, జపం, ధ్యానం మరియు ఆత్మవిచారణ ద్వారా ఆమె ఆరాధన
• కుండలినీగా, అంతరంగ ప్రాణశక్తిగా శచీదేవి యోగదర్శనం
• దృష్టి, మనస్సు, నాదం, రసం మరియు హృదయచైతన్యాల ద్వారా ఆమెను అనుభవించడం
• ప్రతి కార్యం, వస్తువు, అనుభూతిలో ఆమె సాన్నిధ్యాన్ని గుర్తించడం
• దేశరక్షణకు శక్తిని పొంది, దివ్యసేవలో జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోవాలని ప్రార్థన
॥ తృతీయశ్చిత్రపదా స్తబకః ॥
అప్యలసో హరిదంతధ్వాంతతతేరపి హర్తా ।
అస్తు మమేంద్రపురంధ్రీ హాసలవః శుభకర్తా ॥ ౨౫౧ ॥
పాహి పరైర్హృతసారాం నేత్రగళజ్జలధారామ్ ।
భారతభూమిమనాథాం దేవి విధాయ సనా థామ్ ॥ ౨౫౨ ॥
చాలయతా సురరాజం పాలయతా భువనాని ।
శీలయతా నతరక్షాం కాలయతా వృజినాని ॥ ౨౫౩ ॥
లాలయతా మునిసంఘం కీలయతా దివి భద్రమ్ ।
పావయ మాం సకృదీశే భాసురదృక్ ప్రసరేణ ॥ ౨౫౪ ॥
సర్వరుచామపి శాలాం త్వాం శచి మంగళలీలామ్ ।
కాలకచాముత కాళీం పద్మముఖీముత పద్మామ్ ॥ ౨౫౫ ॥
యః స్మరతి ప్రతికల్యం భక్తిభరేణ పరేణ ।
తస్య సురేశ్వరి సాధోరస్మి పదాబ్జభుజిష్యః ॥ ౨౫౬ ॥
యస్తవ నామపవిత్రం కీర్తయతే సుకృతీ నా ।
వాసవసుందరి దాసస్తచ్చరణస్య సదాఽహమ్ ॥ ౨౫౭ ॥
పావకసాగరకోణం యస్తవ పావనయంత్రమ్ ।
పూజయతి ప్రతిఘస్రం దేవి భజామి తదంఘ్రిమ్ ॥ ౨౫౮ ॥
యస్తవ మంత్రముదారప్రాభవమాగమసారమ్ ।
పావని కూర్చముపాస్తే తస్య నమశ్చరణాయ ॥ ౨౫౯ ॥
శాంతధియేతరచింతాసంతతిమంబ విధూయ ।
చింతయతాం తవ పాదావస్మి సతామనుయాయి ॥ ౨౬౦ ॥
శోధయతాం నిజతత్త్వం సాధయతాం మహిమానమ్ ।
భావయతాం చరణం తే దేవి పదానుచరోఽహమ్ ॥ ౨౬౧ ॥
యోఽనుభవేన్నిజదేహే త్వామజరే ప్రవహంతీమ్ ।
సంతతచింతనయోగాత్తస్య నమామి పదాబ్జమ్ ॥ ౨౬౨ ॥
బోధయతే భవతీం యః ప్రాణగతాగతదర్శీ ।
కుండలినీం కులకుండాత్తం త్రిదివేశ్వరి వందే ॥ ౨౬౩ ॥
లోచనమండలసౌధాం లోకనమూలవిచారీ ।
విందతి యః పరమే త్వాం వందనమస్య కరోమి ॥ ౨౬౪ ॥
మానిని జంభజితస్త్వాం మానసమూలవితర్కీ ।
వేదహృదంబురుహే యః పాదమముష్య నమామి ॥ ౨౬౫ ॥
అంతరనాదవిమర్శీ పశ్యతి యః సుకృతీ తే ।
వైభవమంబ విశుద్ధే తేన వయం పరవంతః ॥ ౨౬౬ ॥
ఇంద్రపదస్థితచిత్తశ్శీర్షసుధారసమత్తః ।
యో భజతే జనని త్వాం తచ్చరణం ప్రణమామి ॥ ౨౬౭ ॥
రాసనవారిణి లగ్నః సమ్మదవీచిషు మగ్నః ।
ధ్యాయతి యః పరమే త్వాం తస్య పదం మమ వంద్యమ్ ॥ ౨౬౮
త్వాం సదహంకృతిరూపాం యోగినుతే హతపాపామ్ ।
ధారయతే హృదయే యస్తస్య సదాఽస్మి విధేయః ॥ ౨౬౯ ॥
ధూతసమస్తవికల్పో యస్తవ పావనలీలామ్ ।
శోధయతి స్వగుహాయాం తస్య భవామ్యనుజీవీ ॥ ౨౭౦ ॥
యో భజతే నిజదృష్టిం రూపపరిగ్రహణేషు ।
కామపి దేవి కలాం తే తస్య పదే నిపతేయమ్ ॥ ౨౭౧ ॥
కర్మణి కర్మణి చేష్టామంబ తవైవ విభూతిమ్ ।
యశ్శితబుద్ధిరుపాస్తే తత్పదమేష ఉపాస్తే ॥ ౨౭౨ ॥
వస్తుని వస్తుని సత్తాం యో భవతీం సముపాస్తే ।
మాతరముష్య వహేయం పాదయుగం శిరసాఽహమ్ ॥ ౨౭౩ ॥
పాతుమిమం నిజదేశం సర్వదిశాసు సపాశమ్ ।
అంబ విధాయ సమర్థం మాం కురు దేవి కృతార్థమ్ ॥ ౨౭౪ ॥
చిత్రపదాభిరిమాభిశ్చిత్రవిచిత్రచరిత్రా ।
సమ్మదమేతు మఘోనః ప్రాణసఖీ మృగనేత్రా ॥ ౨౭౫ ॥
॥ ఇతి తృతీయస్తబకః ॥
