కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్
శివశతకమ్
ద్వితీయం ఉపజాతిదశకమ్

శివశతకం – సంక్షిప్త పరిచయం మరియు మహిమ
శివశతకం అనేది భగవాన్ శివుని స్తుతిస్తూ కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన వంద శ్లోకాల స్తోత్రం. సమస్త జీవుల అంతరాత్మగా ప్రకాశించే పరమేశ్వరునిగా, జగత్తుకు అధిపతిగా, పాపాలను నశింపజేసే కరుణామూర్తిగా, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పరమదైవంగా ఈ స్తోత్రంలో శివుడు ఆరాధించబడ్డాడు. ఇందులో శివుడు కేవలం పవిత్రమైన దివ్యరూపంతో ఉన్న దేవతగా మాత్రమే కాకుండా, సూర్యునిలో, అగ్నిలో, వాయువులో, ఆకాశంలో, జీవుల హృదయంలో, సమస్త విశ్వంలో వ్యాపించి ఉన్న పరమసత్యంగా దర్శించబడ్డాడు.
ఈ శ్లోకాలు భక్తిపూర్వక స్తుతి నుండి లోతైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి వరకు అందంగా ప్రవహిస్తాయి. శివుడు అష్టమూర్తిగా, అంటే ఎనిమిది విశ్వరూపాల అధిపతిగా; పశుపతిగా, సమస్త జీవులను కరుణతో రక్షించే ప్రభువుగా; తన కృపాకటాక్షంతో భక్తుని పవిత్రం చేసే దయాస్వరూపుడిగా; నామరూపాలకు అతీతమైన పరమచైతన్యంగా వర్ణించబడ్డాడు. అలాగే ఈ స్తోత్రంలో గౌరీదేవి యొక్క దివ్యసన్నిధి, శివుని జటాజూటం నుండి ప్రవహించే పవిత్ర గంగా, శివనామాల రక్షణశక్తి కూడా మహిమతో స్తుతించబడ్డాయి.
శివశతకం పారాయణం భక్తి, అంతఃశుద్ధి, ధైర్యం, వైరాగ్యం మరియు మనశ్శాంతిని పెంపొందించడానికి ఎంతో ఉపయుక్తమైనది. శివుని స్మరణ, స్తుతి, నామసంకీర్తనం పాపాలను, దుఃఖాలను, భయాలను, లౌకిక బాధలను తొలగిస్తాయని ఈ స్తోత్రం పదేపదే తెలియజేస్తుంది. సాధకులకు శివుని పాదపద్మాలే నిజమైన శరణు అని, ఆయన నామస్మరణ ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు మరియు మోక్షానికి అత్యంత సులభమైన, శ్రేష్ఠమైన మార్గాలలో ఒకటని ఈ శతకం బోధిస్తుంది.
భక్తులకు, సాధకులకు ఈ శతకం ప్రార్థనగానూ, ధ్యానంగానూ ఉపయోగపడుతుంది. ఇది శివుని పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతిని కలిగిస్తుంది, వివేకాన్ని మేల్కొలుపుతుంది, హృదయాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది, మనస్సును లౌకిక ఆధారాల నుండి తొలగించి పరమేశ్వరుని పరమకృప వైపు మళ్లిస్తుంది. దీని పారాయణం భక్తుని శివభక్తి అనే పవిత్ర ప్రవాహంలోకి తీసుకెళ్లి, క్రమంగా అంతరంగ శాంతి, దైవరక్షణ మరియు పరమాత్మ సాక్షాత్కారం వైపు నడిపిస్తుంది.
॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ శివశతకమ్ ॥
అథ ద్వితీయం ఉపజాతిదశకమ్
ఉమావపుః సౌరభముద్గిరంతో భూషేందుపీయూషకణాన్ కిరంతః ।
భూతేశచూడాసరితస్తవాశు భూయాసురాయాసహరాః సమీరాః ॥ ౧౧ ॥
ముహుర్ముహుర్దిక్షు వమన్నపర్ణా ధమ్మిల్లసంతానలతాంతగంధమ్ ।
దుఃఖాని వో ధూర్జటిజాటజూటస్రోతస్వినీ వాతశిశుర్ధునోతు ॥ ౧౨ ॥
ఆశ్లిష్య పీయూషమయూఖరేఖాం గాఢం జగద్రాజజటానికుంజే ।
బహిః శనైః సంచలితః సుఖం వః సురస్రవంతీ పవనస్తనోతు ॥ ౧౩ ॥
స్వేదం హరన్నంగభవం గణానాం దినే దినేఽంగీకృతతాండవానామ్ ।
యుష్మాకమేనాంసి మహేశమౌలిమందాకినీమందమరుద్ధునోతు ॥ ౧౪ ॥
స్విద్యంతి తే కందుకకేలిసంగాదంగాని మాతంగముఖస్య మాతుః ।
చిరం భజంతః శివశీర్షగంగాభంగానిలాః శాంతిమితో భణంతు ॥ ౧౫ ॥
భవ్యం క్రియాద్వో భవమౌలిరంగాద్భాగీరథీభంగభవః సమీరః ।
లలాటలోలానలకానరాలానుత్సారయన్యో భజతే భవానీమ్ ॥ ౧౬ ॥
ఆమంత్ర్య గౌరీముఖగంధవాహమాభాష్య నాగాననకర్ణవాతమ్ ।
చలన్నితః శర్వశిరః స్రవంతీ సమీరణః సర్వహితాయ భూయాత్ ॥ ౧౭ ॥
ముదే సతాం కైరవబంధుమౌలిమౌలిస్రవంతీ మరుతోఽస్తు గానమ్ ।
ఔశీనరం యో యశసాఽత్యశేత భూషాఽహయేఽన్నం సకలోఽపి భూత్వా ॥౧౮॥
భూషేందురేఖాకిరణైర్విభక్తైర్భంగావలీషు ద్విగుణీకృతాఽఽభా ।
భవస్య మౌలిం పరితశ్చరంతీ భాగీరథీ వో విదధాతు భద్రమ్ ॥ ౧౯ ॥
కరారవిందే గిరిశస్య ఖేలన్ కురంగబాలః కుశలం క్రియాద్వః ।
విశ్వస్య ధాత్రీ నగరాజపుత్రీ యస్మాదధీతే తరలేక్షి తాని ॥ ౨౦ ॥
