కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్
శివశతకమ్
చతుర్థం పథ్యావకత్రదశకమ్
శివశతకం – సంక్షిప్త పరిచయం మరియు మహిమ
శివశతకం అనేది భగవాన్ శివుని స్తుతిస్తూ కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన వంద శ్లోకాల స్తోత్రం. సమస్త జీవుల అంతరాత్మగా ప్రకాశించే పరమేశ్వరునిగా, జగత్తుకు అధిపతిగా, పాపాలను నశింపజేసే కరుణామూర్తిగా, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పరమదైవంగా ఈ స్తోత్రంలో శివుడు ఆరాధించబడ్డాడు. ఇందులో శివుడు కేవలం పవిత్రమైన దివ్యరూపంతో ఉన్న దేవతగా మాత్రమే కాకుండా, సూర్యునిలో, అగ్నిలో, వాయువులో, ఆకాశంలో, జీవుల హృదయంలో, సమస్త విశ్వంలో వ్యాపించి ఉన్న పరమసత్యంగా దర్శించబడ్డాడు.
ఈ శ్లోకాలు భక్తిపూర్వక స్తుతి నుండి లోతైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి వరకు అందంగా ప్రవహిస్తాయి. శివుడు అష్టమూర్తిగా, అంటే ఎనిమిది విశ్వరూపాల అధిపతిగా; పశుపతిగా, సమస్త జీవులను కరుణతో రక్షించే ప్రభువుగా; తన కృపాకటాక్షంతో భక్తుని పవిత్రం చేసే దయాస్వరూపుడిగా; నామరూపాలకు అతీతమైన పరమచైతన్యంగా వర్ణించబడ్డాడు. అలాగే ఈ స్తోత్రంలో గౌరీదేవి యొక్క దివ్యసన్నిధి, శివుని జటాజూటం నుండి ప్రవహించే పవిత్ర గంగా, శివనామాల రక్షణశక్తి కూడా మహిమతో స్తుతించబడ్డాయి.
శివశతకం పారాయణం భక్తి, అంతఃశుద్ధి, ధైర్యం, వైరాగ్యం మరియు మనశ్శాంతిని పెంపొందించడానికి ఎంతో ఉపయుక్తమైనది. శివుని స్మరణ, స్తుతి, నామసంకీర్తనం పాపాలను, దుఃఖాలను, భయాలను, లౌకిక బాధలను తొలగిస్తాయని ఈ స్తోత్రం పదేపదే తెలియజేస్తుంది. సాధకులకు శివుని పాదపద్మాలే నిజమైన శరణు అని, ఆయన నామస్మరణ ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు మరియు మోక్షానికి అత్యంత సులభమైన, శ్రేష్ఠమైన మార్గాలలో ఒకటని ఈ శతకం బోధిస్తుంది.
భక్తులకు, సాధకులకు ఈ శతకం ప్రార్థనగానూ, ధ్యానంగానూ ఉపయోగపడుతుంది. ఇది శివుని పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతిని కలిగిస్తుంది, వివేకాన్ని మేల్కొలుపుతుంది, హృదయాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది, మనస్సును లౌకిక ఆధారాల నుండి తొలగించి పరమేశ్వరుని పరమకృప వైపు మళ్లిస్తుంది. దీని పారాయణం భక్తుని శివభక్తి అనే పవిత్ర ప్రవాహంలోకి తీసుకెళ్లి, క్రమంగా అంతరంగ శాంతి, దైవరక్షణ మరియు పరమాత్మ సాక్షాత్కారం వైపు నడిపిస్తుంది.
॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ శివశతకమ్ ॥
అథ చతుర్థం పథ్యావకత్రదశకమ్
కిం ఘోషం కురుషే ద్వారి దేహి దేహీతి భూభుజామ్ ।
రసనే హర గౌరీశ పాహి పాహీతి గీయతామ్ ॥ ౩౧ ॥
కర్తుం కావ్యాని నవ్యాని వ్యసనం రసనే యది ।
న కిం సంతి చరిత్రాణి పవిత్రాణి పినాకినః ॥ ౩౨ ॥
సుతరాం సులభో మోక్షః కీర్తనాత్కృత్తివాససః ।
ఉపాయమవిదిత్వైతమపాయం యాంతి జంతవః ॥ ౩౩ ॥
సుధాఘటోఽధరః స్త్రీణాం సుధాతోయధరః కవిః ।
సుధాతరంగమాలీ తే నామధ్వనిరుమాపతే ॥ ౩౪ ॥
కించిదస్త్యధరే స్త్రీణ ాం సుధాయామస్తి వా న వా ।
మాధుర్యమంధకారాతేర్నామధేయే విశేషతః ॥ ౩౫ ॥
అస్మాకమాకులం పాపైః ప్రాయశ్చిత్తం విదూయతే ।
హరసంకీర్తనం తేషాం ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే ॥ ౩౬॥
శంభోరంభోరుహాకారం చరణం శరణం సతామ్ ।
అంహఃసంహారమాధాతుం నమతేః కర్మ కుర్మహే ॥ ౩౭॥
పాప దూరమితో యాహి సమాప్తా తే మయి స్థితిః ।
పదపద్మం పురారాతేః సాంప్రతం సంప్రణమ్యతే॥౩౮॥
కరణే సర్వసౌఖ్యానాం హరణే వాఽఖిలైనసామ్ ।
నాస్తి మే మదనారాతేః పదనాలీకతః పరమ్ ॥ ౩౯ ॥
పారిజాతమహేశాంఘ్రీదాతారౌ భవతః సమౌ ।
ఉద్గ్రీవైః ప్రాప్యతే తస్మానతగ్రీవైరితః ఫలమ్ ॥ ౪౦ ॥