kāvyakaṇṭha vāsiṣṭha śrī gaṇapati muni viracitam umāsahasram
Uma Sahasram
ṣaṭtriṃśaḥ stabakaḥ - tūṇakavṛttam

The thirty-sixth Stabaka, entitled **Prakīrṇakam — “A Miscellany”**, gathers a wide range of devotional, theological and contemplative reflections on Umā without restricting itself to a single theme. The verses praise Her beauty, protective power, cosmic sovereignty, fierce forms, compassion, motherhood, Ardhanārīśvara identity, residence in Arunācala, and presence in the hearts of beings. The title is therefore appropriate: the Stabaka moves freely across many aspects of the Goddess, yet all the verses converge on one vision of **Umā as the supreme refuge, protector, inner power and Mother of the universe**.
Several verses deepen this vision by showing that the Mother is not confined to a single icon or mythic form. She is the protectress of the gods, the destroyer of demonic forces, the indwelling power in breath, vision, awareness, heat and nāda, and the one worshipped through ritual action, Vedic praise and contemplative meditation. Muni also revisits the unity of Śiva and Śakti, presenting the apparently twofold male and female principles as **one radiant form**. The Stabaka therefore serves as a broad synthesis of themes encountered throughout the work: bhakti, Śakti-tattva, subtle-body experience, divine protection and non-duality.
Muni’s poetic skill is especially evident in the rapid, sonorous movement of the **Tūṇaka metre**, which supports vivid epithets, compact imagery and strongly rhythmic praise. He alternates effortlessly between exquisite descriptions of the Goddess’s form and dense metaphysical statements, showing equal mastery of **śṛṅgāra, mantra-tattva, Śākta theology, yoga and devotional prayer**. As the concluding Stabaka of the **ninth Śatakam**, this *Prakīrṇakam* functions like a many-coloured garland, gathering diverse manifestations of Umā into a single offering for Her delight and for the protection of those devoted to Her feet.
ṣaṭtriṃśaḥ stabakaḥ - tūṇakavṛttam
prakīrṇakam
unnatastanasthalīvilolahāramauktika-
vrātadīdhitipratānabaddhasauhṛdā sadā ।
andhakārikāminīdarasmitadyutirbhuno-
tvandhakāramantaraṅgavāsinaṃ ghanaṃ mama ॥ 876 ॥
ambarasthale purā purandaro dadarśa yāṃ
yāṃ vadanti parvataprasūtimaitihāsikāḥ ।
sā parā purāmareḥ purandhrikā'khilāmbikā
putrakāya majjate dadātu dakṣiṇaṃ karam ॥ 877 ॥
pādapaṅkaje dhṛtā narairabāhyabhaktibhiḥ
pāṇipaṅkaje dhṛtā navendukhaṇḍadhāriṇā ।
cāruhemahaṃsakā manojñaratnakaṅkaṇā
lokajālapālinī punātu māṃ vilāsinī ॥ 878 ॥
ukṣarājavāhanasya jīvitād garīyasī
pakṣirājavāhanādivarṇyamānavaibhavā ।
kekilokacakravartivāhanena putriṇī
vāraṇārisārvabhaumavāhanā gatirmama ॥ 879 ॥
bālakundakuṭmalālikāntadantapaṅktikā
kuṇḍalānubimbaśobhiśuddhagaṇḍamaṇḍalā ।
bibhratī ratīśavetravibhramaṃ dhruvoryugaṃ
śubhrabhānuśekharasya sundarī praṇamyate ॥ 880 ॥
ājidakṣavāhavairiyātudhānabādhitaṃ
yā rarakṣa devabṛndamindirādivanditā ।
sā kaṭākṣapātadhūtabhaktalokapātakā
pāvakākṣasundarī parātparā gatirmama ॥ 881 ॥
tārakādhināthacūḍacittaraṅganartakī
mandahāsasundarāsyapaṅkajā nagātmajā ।
dīnapoṣakṛtyanityabaddhabuddhiravyayā
gṛhyate gaṇādhipena sarvato nṛṇāṃ pade ॥ 882 ॥
aṣṭamīśaśāṅkakhaṇḍadarpabhañjanālikā
viṣṭapatrayādhināthamānasasya ḍolikā ।
pāpapuñjanāśakāripādakañjadhūlikā
śreyase mamāstu śailalokapālabālikā ॥ 883 ॥
sānumatkulādhināthabālikālikuntalā
jaṅgameva kā'pi taptahemasālabhañjikā ।
bhaktiyuktalokaśokavāraṇāya dīkṣitā
śītaśītavīkṣitā laghu syatādaghaṃ mama ॥ 884 ॥
puṇyanāmasaṃhatiḥ purāricittamohinī
puṣpabāṇacāpacārujhillikā'khilāmbikā ।
puṇyavairipuṣṭaduṣṭadaityavaṃśanāśinī
putrakasya rakṣaṇaṃ purātanī karotu me ॥ 885 ॥
kṣāmamadhyamasthalī sudhāghaṭopamastanī
kṛṣṇasāralocanā kumudvatīpriyānanā ।
bhūvilāsadhūtadhairyakāñcanādrikārmukā
kācidikṣukārmukasya jīvikā jayatyumā ॥ 886 ॥
lohitācaleśvarasya locanatrayīhitā
lohitaprabhānimajjadabjajāṇḍakandarā ।
hāsakāntivardhyamānasārasārimaṇḍalā
vāsamatra me karotu mānase maheśvarī ॥ 887 ॥
dakṣiṇekṣaṇaprabhāvijṛmbhitāmbusambhavā
kāmamitravāmanetradhāmatṛptakairavā ।
ekataḥ paraḥ pumān parā varāṅganā'nyataḥ
śubhrakīrtirekamūrtirādadhātu naśśivam ॥ 888 ॥
śumbhadaityamāriṇī suparvaharṣakāriṇī
śambhucittahāriṇī munīndracittacāriṇī ।
kāmitārthadāyinī kariprakāṇḍagāminī
vītakalkamādadātu vighnarājamambikā ॥ 889 ॥
devatāsapatnavaṃśakānanānalacchaṭā
vāraṇārisārvabhaumavāhanā ghanālakā ।
nandivāhanasya kā'pi netranandinī sudhā
netralāñchitālikā sutaṃ punātu kālikā ॥ 890 ॥
rājasundarānanā marālarājagāminī
rājamaulivallabhā mṛgādhirājamadhyamā ।
rājamānavigrahā virājamānasadguṇā
rājate mahīdhare madambikā virājate ॥ 891 ॥
parvacandramaṇḍalaprabhāviḍambanānanā
parvatādhināthavaṃśapāvanī sanātanī ।
garvagandhanāśinī vibhāvarīvicāriṇāṃ
śarvacittanāyikā karotu maṅgalaṃ mama ॥ 892 ॥
ojasaśca tejasaśca janmabhūmiracyutā
nīlakañjabandhubaddhamaulirāgamastutā ।
vītarāgapāśajālanāśabaddhakaṅkaṇā
viśvapālinī mayā maheśvarī vicintyate ॥ 893 ॥
aṇḍamaṇḍalaṃ yayā nirantaraṃ ca pacyate
saṃsphuratyaśeṣabhūtahārdapīṭhikāsu yā ।
śvāsadṛṣṭisaṃvidūṣmanādavārivartmabhi-
ryāmupāsate vido namāmi tāṃ parātparām ॥ 894 ॥
pañcayugmaveṣabhṛtparātparā surārcitā
pañcavaktravaktrapadmacañcarīkalokanā ।
vañcakāntaraṅgaśatrusañcayapraṇāśinī
pretamañcaśāyinī kulaṃ cirāya pātu me ॥ 895 ॥
karmaṇā yathāvidhi dvijātayo yajanti yāṃ
brahmaṇā yathāśrutaṃ stuvanti yāmadhītinaḥ ।
cetasā yathā gurūkti cintayanti yāṃ vidaḥ
sā parā jagattrayījananyajā jayatyumā ॥ 896 ॥
vāsudevajāyayā vinamrayā niṣevitā
vāmadevacāṭucitravākyabandhalālitā ।
vāsavādidevatājayapraṇādaharṣitā
vārayatvaghāni me vasundharābhṛtassutā ॥ 897 ॥
pūrṇimāsudhāmarīcisundarāsyamaṇḍalā
phullapadmapatradīrghasamprasannalocanā ।
puṇyabhūniṣevaṇāya putrametamudyataṃ
pūrṇakāmamādadātu pādalagnamambikā ॥ 898 ॥
lālayanti bālakaṃ vataṃsaśītadīdhitiṃ
śīlayanti sūkṣmatāṃ manāṃsi yogināmiva ।
kālayantu pāpināṃ kulāni saṃhatīssatāṃ
pālayantu ca smitāni yoṣitaḥ puradviṣaḥ ॥ 899 ॥
pādasevinaḥ kavermanoharātiśakvarī-
varga eṣa nāṭyakārinirjarīgaṇo yathā ।
lokajālacakravartipuṇyayoṣito manaḥ-
sammadāya sādhukaṣṭavāraṇāya kalpatām ॥ 900 ॥
॥ samāptaṃ ca navamaṃ śatakam ॥
