top of page

కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్

ఉమాశతకం

సప్తమం దశకమ్ - మదాలసావృత్తమ్

Uma Satakam By Kavyakantha Sri Ganapati Muni

ఉమా శతకం – సంక్షిప్త పరిచయం

ఉమా శతకం అనేది పరమశక్తి స్వరూపిణి, భగవాన్ శివుని అర్ధాంగి అయిన దివ్యమాత ఉమాదేవిని స్తుతిస్తూ కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన గంభీరమైన వంద శ్లోకాల స్తోత్రం. ఈ స్తోత్రంలో ఉమాదేవి కేవలం జగత్తును కరుణతో కాపాడే విశ్వమాతగానే కాకుండా, అంతరంగ చైతన్యశక్తిగా, జ్ఞానం, పవిత్రత, రక్షణ మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పరమ దైవశక్తిగా ఆరాధించబడింది.


ఈ స్తోత్రంలో ఉమాదేవి పార్వతీ, గౌరీ, చండీ, కాళికా, అంబికా, రేణుకా, గణపతి మరియు స్కందుల తల్లిగా అనేక దివ్యరూపాలలో దర్శించబడింది. ఆమె కైలాసం, అరుణాచలం, కాశీ వంటి పుణ్యక్షేత్రాలలోనూ, సాధకుని హృదయపద్మంలోనూ, శరీరంలోని సూక్ష్మ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలలోనూ నివసించే పరాశక్తిగా ఆరాధించబడింది. ఈ విధంగా ఈ స్తోత్రం భక్తి, మంత్రశాస్త్రం, యోగం, తంత్రం మరియు వేదాంత దృష్టిని అందంగా ఏకీకరిస్తుంది.


ఉమా శతకంలో ప్రధానంగా కనిపించే భావం — పాపాలను నశింపజేసే, అంతరంగ మలినతలను తొలగించే, చంచలమైన మనస్సును స్థిరపరిచే, భక్తుని సంసారసాగరం నుండి దాటించే అమ్మవారి కృప. కవి మనిషిలోని బలహీనతలను — కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం, అహంకారం, మనస్సు యొక్క అస్థిరత్వం — పదేపదే అంగీకరిస్తూ, లోకబాధలకు నిజమైన ఔషధమైన అమ్మవారి కరుణాకటాక్షాన్ని ప్రార్థిస్తారు.


ఈ స్తోత్రం ఉమాదేవి పవిత్ర పాదాలను పరమ శరణ్యంగా కీర్తిస్తుంది. అమ్మవారి పాదాలను ఒక్క క్షణం ధ్యానించడం కూడా లోకసంపదలకన్నా, కవిత్వనైపుణ్యానికన్నా, స్వర్గసుఖాలకన్నా గొప్పదిగా వర్ణించబడింది. నిజమైన భక్తునికి అమ్మవారి కృపే మార్గం, రక్షణ, శుద్ధి మరియు పరమగమ్యం అవుతుంది.


ఉమా శతకం యొక్క విశిష్టత దాని కవిత్వసౌందర్యం మరియు ఆధ్యాత్మిక లోతు కలిసిన అరుదైన సమన్వయంలో ఉంది. ఇది ఒక భక్తిపూర్వక ప్రార్థన మాత్రమే కాదు; అంతరంగ సాధనకు మార్గం చూపే స్తోత్రం కూడా. బాహ్యపూజ నుండి అంతర్ముఖ ధ్యానానికి, భావపూర్వక శరణాగతి నుండి యోగిక జాగరణకు, కర్మబంధం నుండి దైవకృప ద్వారా లభించే స్వేచ్ఛకు ఈ స్తోత్రం సాధకుని నడిపిస్తుంది.


ఉమా శతకంను భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం లేదా ధ్యానించడం వలన మనస్సు పవిత్రమవుతుంది, విఘ్నాలు తొలగుతాయి, బాధల నుండి రక్షణ లభిస్తుంది, సాధనలో స్థిరత్వం కలుగుతుంది, భక్తి మేల్కొంటుంది, దివ్యమాత కరుణాకటాక్షం ప్రసాదమవుతుంది అని విశ్వసించబడుతుంది. ముఖ్యంగా, బలహీనతను శక్తిగా, చంచలతను ధ్యానంగా, బంధనాన్ని విముక్తిగా మార్చగల పరమమాత ఉమాదేవికి సంపూర్ణంగా శరణాగతి చేయడానికి ఈ స్తోత్రం సాధకునికి సహాయపడుతుంది.

॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ ఉమాశతకమ్ ॥


సప్తమం దశకమ్ - మదాలసావృత్తమ్


జమ్భారిముఖ్యసురసమ్భావితా బహులదమ్భాత్మనామసులభా పుమ్భావదృప్తసనిశుమ్భాదిబన్ధుగణశుమ్భాసురేన్ద్రదమనీ ।

కుమ్భాపహాసికుచకుమ్భానఘోరుజితరమ్భాఽనురక్తహృదయా

శమ్భావిభేన్ద్రముఖడిమ్భా కరోతు తవ శం భామినీమణిరుమా ।। ౬౧।।


తారావలీతులితహారాలిశోభికుచభారాఽలసాలసగతిః

ధారాధరాభకచభారా సుపర్వరిపువీరాభిమానశమనీ ।

నీరాటకేతుశరధారాభదృష్టిరతిధీరా ధరాధరసుతా

వారాణసీవసతి వారాశితూణరతిరారాధ్యతామయి సఖే ।। ౬౨।।


ఖ్యాతా మునీన్ద్రజనగీతా మయూరహయపోతాఽతిచిత్రచరితా

శీతాచలాధిపతిజాతా ప్రభాతయమతాతావిశేషచరణా ।

పూతా పినాకధరపీతాధరా త్రిదివపాతాలభూతలజుషాం

సా తాపజాతమవిగీతాఽఖిలం హరతు మాతా కటాక్షకలయా ।। ౬౩ ।।


ఖణ్డామృతద్యుతిశిఖణ్డా మహోగ్రతరభణ్డాదిదైత్యదమనీ

చణ్డాఽనలాఢ్యకులకుణ్డాలయా విహితదణ్డా ఖలాయ భువనే ।

శుణ్డాలభూమిపతితుణ్డాధిభూతతరుషణ్డా చలాణ్డఘటమృత్

పిణ్డాయితా సకలపిణ్డాన్తరస్థమణిభాణ్డాయితాఽస్తు శరణమ్ ।। ౬౪ ।।


రాకాసుధాకరసమాకారహాసధుతభీకా భవాబ్ధితరణే

నౌకా కటాక్షధుతశోకా మహామహిమపాకారిణాఽపి వినుతా ।

ఏకామ్బికా సకలలోకావలేరచలతోకాయితాఖిలఘన

శ్రీకానతస్య మమ సా కాలికా కమలనీకాశదృక్ దిశతు శమ్ ।। ౬౫।।


నీలాలకా మధురశీలా విధూతరిపుజాలా విలాసవసతిః

లోలా దృశోః కనకమాలావతీ విబుధలీలావతీపరివృతా ।

కీలాలజాప్తముఖహేలా జితామృతకరేలాతలే నివసతాం

శాలారుచామజినచేలాఽబలా కపటకోలానుజా దిశతు శమ్ ।। ౬౬ ।।


అవ్యాదుదారతరపవ్యాయుధప్రభృతిహవ్యాశికీర్తితగుణా గవ్యాజ్యసమ్మిలితకవ్యాశిలోకనుతభవ్యాఽతిపావనకథా ।

శ్రవ్యా సదా వివిధనవ్యావతారవరకవ్యారభట్యభిరతా దివ్యాకృతిస్తరుణరవ్యాభపాదఖిలమవ్యాత్మజా తవ కులమ్ ।। ౬౭ ।।


దోషాకరార్భకవిభూషా కటాక్షధుతదోషా నిరన్తరమన-

స్తోషా పరా కలుషికాషాయధారియతివేషాఽనవాప్యచరణా ।

భాషావధూదయితశేషాహిశాయివినుతైషా విషాదశమనీ

పోషాయ పాపతతిశోషాయ చాస్తు కులయోషా భవస్య భవతామ్ ।। ౬౮ ।।


వన్దారుసాధుజనమన్దారవల్లిరరవిన్దాభదీర్ఘనయనా

కున్దాలికల్పరదబృన్దా పదాబ్జనతబృన్దారకేన్దువదనా ।

మన్దా గతావలమమన్దా మతౌ జితముకున్దాసురప్రశమనీ

నన్దాత్మజా దిశతు శం దారుణాఘతతిభిన్దాననామనివహా ।। ౬౯।।


శ్యామా కదమ్బవనధామా భవార్తిహరనామా నమజ్జనహితా

భీమా రణేషు సురభామావతంససుమదామానువాసితపదా ।

కామాహితస్య కృతకామా కిలాలమభిరామా రమాలయముఖీ

క్షేమాయ తే భవతు వామా కదమ్బకలలామాయితా భగవతీ ।। ౭౦ ।।

bottom of page