ಈ ಸ್ತಬಕವು ಜಿಷ್ಣುವಾದ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಸಹಚರಿಯೂ, ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿ ಗೂಢವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯೂ ಆದ ಶಚೀದೇವಿ — ಇಂದ್ರಾಣಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಗಂಭೀರ ಯೋಗಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದ ದಿವ್ಯ ಮಂದಹಾಸವು ಮೋಹಾಂಧಕಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಲಿ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರಂತರ ವೇದನೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತಭೂಮಿಯಾದ **ಭಾರತಕ್ಷೋಣಿಯನ್ನು** ಲೋಕಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿಯು ತನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಸ್ತಬಕದ ಪ್ರಧಾನ ಬೋಧನೆಯು ನಿದ್ರಿತಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೇದವಾಗಿದೆ. ದಿವ್ಯಮಾತೆಯು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸ್ವಲ್ಪಮಾತ್ರದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮಾನವರು ಆಲೋಚಿಸಲು, ಮಾತನಾಡಲು, ನೋಡಲು, ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ಜೀವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಜಾಗೃತಳಾದಾಗ, ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯು ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಾಡೀಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ ಅಹಂಭಾವದಿಂದಲೂ ಆವೃತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಮುನಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಪೋಮಾರ್ಗವು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ — ಒಂದು ಮಾರ್ಗವು ನಾಡೀಬಂಧವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಮಿಥ್ಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾದ ಅಹಂಕಾರಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ದಿವ್ಯಮಾತೆಯು ಸಾಧಕನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ತಬಕವು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಂಡಾಗ, ವಾಣಿಯು ತನ್ನ ಉದ್ಭವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಲೀನವಾದಾಗ, ದೃಷ್ಟಿಯು ಬಾಹ್ಯವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ತನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಯೋತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿಯು ಅಂತರ್ನಾದದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ — ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶಚೀದೇವಿಯು ಸಾಧಕನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಳಾಗಿ ತನ್ನ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೇದವನ್ನೂ ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಹಂಭಾವವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸೇ ಕರ್ತೃವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯವು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ **“ನಾನು”** ಎಂಬ ಭಾವವು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಾಗ ಆತ್ಮವೇ ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯವು ಮಹತ್ತರ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸ್ತಬಕದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಗಸಂಕೇತಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಹೃದಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಂಡವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ನೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಮಾತೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಸಾಧಕನು ಧನ್ಯನಾಗಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರಜಪದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಈ ಸ್ತಬಕವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜಪಿಸುವ ಭಕ್ತನು ಅವಳ ಕರುಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಶುಭಕರ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿ, ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು, ಅನ್ನದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಹೃದಯವೇದನೆಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಭಾರತಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಮಗೆ ಪ್ರಸಾದಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಸಹಚರಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ತಬಕವು ಕುಂಡಲಿನೀ ಜಾಗರಣೆ, ನಾಡೀಶುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರವಿಮೋಚನೆ, ಅಂತರ್ಮುಖತೆ, ಪ್ರಾಣಪರಿಶೀಲನೆ, ಆತ್ಮಕರ್ತೃತ್ವ, ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ದೇಶರಕ್ಷಣೆಯ ಭಾವಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಯೋಗಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ.

## ಈ ಸ್ತಬಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

• ಶಚೀದೇವಿಯ ಶ್ವೇತತೇಜಸ್ಸು ಮೋಹಾಂಧಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ

• ದುಃಖದಿಂದ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತಕ್ಷೋಣಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆವಾಹನೆ

• ನಿದ್ರಿತಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು

• ನಿದ್ರಿತಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಆಲೋಚನೆ, ವಾಣಿ, ದೃಷ್ಟಿ, ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಬೋಧನೆ

• ನಾಡೀಬಂಧ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಬಂಧವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ದ್ವಿವಿಧ ತಪಸ್ಸು

• ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ, ದೃಷ್ಟಿ, ಅಂತರ್ನಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಚಲನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಜಾಗರಣೆ

• ಮನಸ್ಸಾಧಾರಿತ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾಧಾರಿತ ದಿವ್ಯಕರ್ಮಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

• ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ನೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಯೋಗಸಂಕೇತಗಳು

• ದಿವ್ಯಮಾತೆಯ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಮಂತ್ರಜಪ

• ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕವಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ