ಕಾವ್ಯಕಣ್ಠ ವಾಸಿಷ್ಠ ಶ್ರೀಗಣಪತಿಮುನಿ ವಿರಚಿತಮ್
ಇಂದ್ರಾಣೀಸಪ್ತಶತೀ
ತೃತೀಯೋ ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಾ ಸ್ತಬಕಃ
ಈ **ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಾ ಸ್ತಬಕವು** ವಾಸವನ ಪ್ರಿಯ ಸಹಚರಿಯೂ, ತ್ರಿಲೋಕಜನನಿಯೂ ಆದ ಶಚೀದೇವಿ — ಇಂದ್ರಾಣಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ತೇಜೋಮಯ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವಳ ನಿರ್ಮಲ ದಿವ್ಯ ಮಂದಹಾಸವು ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧನಬಲಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಭಾರತಭೂಮಿಯನ್ನು ಕರುಣಾಮಯಿಯಾದ ಜಗನ್ಮಾತೆ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಸಾಧನಾಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೂಢವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಈ ಸ್ತಬಕವು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಾಣಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ; ಧ್ಯಾನಸಾಧಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಭಕ್ತರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಪರಾಂಬೆಯಾಗಿ ಅನಂತ ಆಕಾಶದಾದ್ಯಂತ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯಮವಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಾಗಿ, ವೀರರಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ವಿಷಯಾಸಕ್ತರಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿ ಅವಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಮುನಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರಾಯುಧದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಪರಾಕ್ರಮವು ಅವಳದೇ. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗೂಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ, ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿ, ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಶೀತಲತೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶುದ್ಧೀಕರಣಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅನಂತ ಆಕಾಶವನ್ನು ಅವಳ ದೇಹವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅವಳ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಅವಳ ಮಹನೀಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ತಬಕದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ಲೋಕವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಯಸಿದ ಮಳೆಯನ್ನು ಮೇಘವು ಸುರಿಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಚೀದೇವಿಯ ನಿರ್ಮಲ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಾಯನ ಮಾಡುವುದೇ ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ದೇಹವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಪವಿತ್ರನಾಮವು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ದೈವಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ತಬಕವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಾ ಸ್ತಬಕವು ಮಂತ್ರ, ಧ್ಯಾನ, ಭಕ್ತಿ, ಯೋಗ, ಜ್ಞಾನ, ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಕೃತಿ, ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳು, ಮಳೆಪ್ರದಾನ, ನಾಮಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ದೇಶರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ದರ್ಶಿಸುವ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತ ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದೆ.
## ಈ ಸ್ತಬಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
• ಶಚೀದೇವಿಯ ನಿರ್ಮಲ ಮಂದಹಾಸವು ರಕ್ಷಣೆ, ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
• ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವ ಭಾರತಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆವಾಹನೆ
• ಮಂತ್ರ, ಧ್ಯಾನ, ಭಕ್ತಿ, ಯೋಗ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ
• ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯಮವಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಾಗಿ ಅವಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
• ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರ, ಶಿವತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರವಜ್ರಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವುದು
• ಆಕಾಶವನ್ನು ಅವಳ ದೇಹವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವಳ ದಿವ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವುದು
• ಶಚೀದೇವಿಯ ಕೀರ್ತಿಗಾನವು ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಬೋಧನೆ
• ವ್ಯಾಧಿಪೀಡಿತ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅವಳ ನಾಮಮಹಿಮೆ
• ಭಾರತದ ದುಃಖನಿವಾರಣೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ವಿಫಲವಾಗದ ಉಪಾಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
**ಇಂದ್ರೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ರಾಜತಿ — ಇಂದ್ರನು ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಾನೆ.**
॥ ತೃತೀಯೋ ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಾ ಸ್ತಬಕಃ ॥
ನಿರ್ಮಲಭಾಸಾಂ ದಿಶಿ ದಿಶಿ ಕರ್ತಾ ಪುಣ್ಯಮತೀನಾಂ ಹೃದಿ ಹೃದಿ ಧರ್ತಾ ।
ಪಾಲಯತಾನ್ಮಾಮನಘವಿಲಾಸಃ ಶಕ್ರಮಹಿಷ್ಯಾಃ ಸಿತದರಹಾಸಃ ।।೫೫೧।।
ಪುಣ್ಯಚರಿತ್ರಾ ಮುನಿಜನಗೀತಾ ವಾಸವಕಾಂತಾ ತ್ರಿಭುವನಮಾತಾ ।
ವತ್ಸಲಭಾವಾದವತು ವಿದೂನಾಂ ಭಾರತಭೂಮಿಂ ಧನಬಲಹೀನಾಮ್ ।।೫೫೨।।
ಕೋಟಿತಟಿದ್ವತ್ತವ ತನುಕಾಂತಿಃ ಪೂರ್ಣಸಮಾಧೇಸ್ತವ ಹೃದಿ ಶಾಂತಿಃ ।
ವಾಸವಭಾಮೇ ಭಗವತಿ ಘೋರಃ ಶತ್ರುವಿದಾರೀ ತವ ಭುಜಸಾರಃ ।।೫೫೩।।
ಆಶ್ರಯಭೂತಂ ಸುಮಧುರತಾಯಾ ಆಲಯಭೂತಂ ಜಲಧಿಸುತಾಯಾಃ ।
ವಾಸವದೃಷ್ಟೇಸ್ತವಮುಖಮಬ್ಜಂ ಕಿಂಕರದೃಷ್ಟೇಸ್ತವ ಪದಮಬ್ಜಮ್ ।।೫೫೪।।
ಪಾದಸರೋಜಂ ವೃಜಿನಹರಂ ತೇ ಯೋ ಭಜತೇ ನಾ ಸುರಪತಿಕಾಂತೇ ।
ತತ್ರ ಕಟಾಕ್ಷಾ ಅಯಿ ಶತಶಸ್ತೇ ತಸ್ಯ ಸಮಸ್ತಂ ಭಗವತಿ ಹಸ್ತೇ ।।೫೫೫।।
ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಃ ಪ್ರತಿನರಮಸ್ತಂ ಕಾರಕಶಕ್ತಿಃ ಪ್ರತಿನರಹಸ್ತಮ್ ।
ವಾಸವಚಕ್ಷುಸ್ಸುಕೃತಫಲಶ್ರೀರ್ಭಾತು ಮಮಾಂತಃ ಸುರಭುವನಶ್ರೀಃ ।।೫೫೬।।
ಮಂತ್ರಪರಾಣಾಂ ವಚಸಿ ವಸಂತೀ ಧ್ಯಾನಪರಾಣಾಂ ಮನಸಿ ಲಸಂತೀ ।
ಭಕ್ತಿಪರಾಣಾಂ ಹೃದಿ ವಿಹರಂತೀ ಭಾತಿ ಪರಾಂಬಾ ನಭಸಿ ಚರಂತೀ ।।೫೫೭।।
ಸೇವಕಪಾಪಪ್ರಶಮನನಾಮಾ ದಿಕ್ತಿಮಿರೌಘಪ್ರಮಥನಧಾಮಾ ।
ಉಜ್ಜ್ವಲಶಸ್ತ್ರಾ ರಣಭುವಿ ಭೀಮಾ ಪಾತು ನತಂ ಮಾಂ ಹರಿಹಯರಾಮಾ ।।೫೫೮।।
ಯೋಗಿನಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ದಾಂತಿಃ ಯೋಷಿತಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ಕಾಂತಿಃ ।
ಜ್ಞಾನಿನಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ತುಷ್ಟಿಃ ಧನ್ವಿನಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ದೃಷ್ಟಿಃ ।।
ಸಂಗಿನಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ನಿದ್ರಾ ಧ್ಯಾತರಿ ಶಕ್ತಿರ್ವಿಲಸಸಿ ಮುದ್ರಾ ।
ವಾಸವಕಾಂತೇ ಗಗನನಿಶಾಂತೇ ಭಾಷಿತುಮೀಶಃ ಕ್ವ ನು ವಿಭವಂ ತೇ ।।೫೬೦।।
ಯದ್ದಿತಿಜಾನಾಂ ದಮನಮವಕ್ರಂ ಕೇಶವಹಸ್ತೇ ವಿಲಸತಿ ಚಕ್ರಮ್ ।
ತತ್ರ ಕಲಾ ತೇ ಭಗವತಿ ಭದ್ರಾ ಕಾಚನ ಭಾರಂ ವಹತಿ ವಿನಿದ್ರಾ ।।೫೬೧।।
ದುಷ್ಟನಿಶಾಟಪ್ರಶಮನಶೀಲಂ ಯತ್ ಸಿತಭೂಭೃತ್ಪತಿಕರಶೂಲಮ್ ।
ತತ್ರ ಮಹೋಂಶಸ್ತವ ಜಗದೀಶೇ ರಾಜತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ಪಟುರರಿನಾಶೇ ।।೫೬೨।।
ಯನ್ನಿಜರೋಚಿರ್ಹೃತರಿಪುಸಾರಂ ವಾಸವಹಸ್ತೇ ಕುಲಿಶಮುದಾರಮ್ ।
ತತ್ರ ತವಾಂಶೋ ವಿಲಸತಿ ದಿವ್ಯಃ ಕಶ್ಚನ ಭಾಸೋ ಭಗವತಿ ಭವ್ಯಃ ।।೫೬೩।।
ಅಂಬರದೇಶೇ ಸುಮಹತಿ ಗುಪ್ತಾ ಪಂಕಜಬಂಧೌ ವಿಲಸತಿ ದೀಪ್ತಾ ।
ರಾಜಸಿ ಮಾತರ್ಹಿಮರುಚಿಶೀತಾ ವೇದಿಕೃಶಾನೌ ಕ್ರತುಭೃತಿಪೂತಾ ।।೫೬೪।।
ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜೋಭಿರ್ವಿಹಿತಮುದಾರಂ ಯಜ್ಜಗದೇತದ್ಗಗಗನಮಪಾರಮ್ ।
ತತ್ತವವೇದಃ ಪ್ರವದತಿ ಕಾಯಂ ಪಾವನಿ ಭಾನುಸ್ತವ ತನುಜೋಽಯಮ್ ।।೫೬೫।।
ಈಶ್ವರಿ ನೈಕಸ್ತವ ಖರತೇಜಾಃ ತೇಽಪಿ ಚ ಸರ್ವೇ ಜನನಿ ತನೂಜಾಃ ।
ಉಜ್ವಲಖೇಟಾಃ ಕುವದತಿ ಕಾಯಾಃ ಪಾವನಿ ಕಸ್ತೇ ಪ್ರವದತು ಮಾಯಾಃ ।।೫೬೬।।
ಯಾ ಮಹಿಮಾನಂ ಪ್ರಥಯತಿ ಭೂಮಿಃ ಪಾವನಕೀರ್ತಿರ್ಜಲನ ಿಧಿನೇಮಿಃ ।
ಸೇಯಮಪೀಶೇ ಭವತಿ ಸುಪುತ್ರೀ ವಾಸವಜಾಯೇ ತವ ಜನಧಾತ್ರೀ ।।೫೬೭।।
ಅಂಗ ಸಖಾಯೋ ವಿರಮತಸಂಗಾದ್ದುರ್ವಿಷಯಾಣಾಂ ಕೃತಮತಿಭಂಗಾತ್ ।
ಧ್ಯಾಯತ ಚಿತ್ತೇ ಧುತಭಯಬೀಜಂ ವಾಸವಜಾಯಾಚರಣಸರೋಜಮ್ ।।೫೬೮।।
ಪಾಪಮಶೇಷಂ ಸಪದಿ ವಿಹಾತುಂ ಶಕ್ತಿಮನಲ್ಪಾಮಪಿ ಪರಿಧಾತುಮ್ ।
ಚೇತಸಿ ಸಾಧೋ ಕುರು ಪರಿಪೂತಂ ವಾಸವಜಾಯಾಪದಜಲಜಾತಮ್ ।।೫೬೯।।
ಈಶ್ವರಿ ವಂದ್ಯದ್ಯುತಿಭೃತಿಮೇಘೇ ಕಾಂಘಿತನೀರಾಣ್ಯಸೃಜತಿ ಮೋಘೇ ।
ನಿರ್ಮಲಕೀರ್ತೇಸ್ತವ ಶಚಿ ಗಾನಂ ಶಕ್ಷ್ಯತಿ ಕರ್ತುಂ ತದುದಕದಾನಮ್ ।।೫೭೦।।
ಆಮಯವೀರ್ಯಾದ್ವಿಗಲತಿ ಸಾರೇ ಜೀವತಿ ಕಿಂಚಿದ್ರಸನಗನೀರೇ ।
ರಕ್ಷತಿ ಜಂತುಂ ತವ ಶಚಿ ನಾಮ ಪ್ರಾಜ್ಞಜನೈರಪ್ಯಗಣಿತಧಾಮ ।।೬೭೧।।
ಮಧ್ಯಮಲೋಕೇ ಸ್ಯತಿ ಶುಚಿರುಗ್ರಾ ರಾಜಸಿ ನಾಕೇ ವಿಭವಸಮಗ್ರಾ ।
ಪ್ರಾಣಿಶರೀರೇ ಭವಸಿ ವಿಚಿತ್ರಾ ವಾಸವಜಾಯೇ ವಿವಿಧಚರಿತ್ರಾ ।।೫೭೨।।
ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವಪುಸ್ತೇ ವಿನಿಹತಪಾಪಂ ವಿಶ್ರ ುತಲೀಲಂ ತವ ದಿವಿ ರೂಪಮ್ ।
ಕರ್ಮವಶಾತ್ತೇ ಭವತಿ ಸ ಭೋಗಃ ಪ್ರಾಣಿಶರೀರೇ ಭಗವತಿ ಭಾಗಃ ।।೫೭೩।।
ಭಾರತಭೂಮೇಃ ಶುಚಮಪಹಂತುಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮುಪಾಯಂ ಪುನರವಗಂತುಮ್ ।
ವಾಸವಜಾಯೇ ದಿಶ ಮಮ ಬುದ್ಧಿಂ ಪಾವನಿ ಮಾಯೇ ಕುರು ಕುರು ಸಿದ್ಧಿಮ್ ।।
ಸಮ್ಮದಯಂತೀರ್ಬುಧಜನಮೇತಾಃ ಸ್ವರ್ಗಧರಿತ್ರೀಪತಿಸತಿಪೂತಾಃ ।
ಮೌಕ್ತಿಕಮಾಲಾಃ ಶೃಣು ನುತಿಕರ್ತುರ್ಭಕ್ತಿನಿಬದ್ಧಾಃ ಕವಿಕುಲಭರ್ತುಃ ।।
॥ ಇತಿ ತೃತೀಯಸ್ತಬಕಃ ॥