కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని విరచితమ్
ఇంద్రాణీ సప్తశతీ
చతుర్థః సుముఖీ స్తబకః
ఈ స్తబకంలో శచీదేవి — ఇంద్రాణి, పరశురాముని పవిత్రజనని అయిన రేణుకాదేవిలో ప్రవేశించిన దివ్యశక్తిగా వెల్లడించబడుతుంది. ఆమె ప్రకాశమయమైన దివ్యస్మితం హృదయంలోని దట్టమైన అంధకారాన్ని తొలగించాలని శ్రీ గణపతి ముని ప్రార్థిస్తారు. ఆమె కరుణామయమైన కటాక్షం భారతభూమిని రక్షించాలని వేడుకుంటారు.
రేణుకా–జమదగ్ని–పరశురాముల వృత్తాంతానికి పవిత్రమైన అంతరార్థాన్ని అందించడం ఈ స్తబకంలోని ప్రధాన భావం. ద్వేషపూరితమైన ఊహల వల్ల ఏర్పడిన అపవిత్రమైన, వక్రీకృతమైన కథనాలను ముని తిరస్కరిస్తారు. రేణుకాదేవిని "అనఘా" — పాపరహితురాలు, నిర్మలురాలు, పరమపవిత్రురాలు — అని పునఃప్రతిష్ఠిస్తారు. ఆమె శిరశ్ఛేదాన్ని శచీదేవి శక్తి అవతరణతో అనుసంధానించి వివరిస్తారు. తిరిగి జీవాన్ని పొందడం దివ్యశక్తికి, యోగరహస్యానికి, జగన్మాత రక్షణసామర్థ్యానికి చిహ్నంగా దర్శింపబడుతుంది.
పరశురాముని తపస్సు, పరాక్రమం మరియు అధర్మపరులైన రాజులపై సాధించిన విజయాల వెనుకనున్న దివ్యశక్తిగా శచీదేవి స్తుతించబడుతుంది. సహ్యాద్రి, చంద్రగిరి మొదలైన పవిత్రక్షేత్రాలలో నివసించే దేవతగా రేణుకాదేవిని ఈ స్తబకం ఆవాహన చేస్తుంది. భక్తులను అనుగ్రహించి, పాపాలను నశింపజేసి, అంతరంగంలో నిద్రిస్తున్న శక్తిని మేల్కొలిపి, వారి వంశాన్ని ఉన్నతమైన స్థితికి చేర్చే దివ్యజననిగా ఆమెను ఆరాధిస్తారు.
చివరగా, నిస్సహాయత మరియు అశుభశక్తులచే చుట్టుముట్టబడిన భారతదేశాన్ని రక్షించడానికి అవసరమైన తీక్ష్ణమైన బుద్ధిని, శక్తివంతమైన వాక్కును, సమర్థమైన కార్యశక్తిని గణపతి మునికి ప్రసాదించాలని ఇంద్రాణీదేవిని ప్రార్థిస్తూ ఈ స్తబకం ముగుస్తుంది.
అందువల్ల ఈ స్తబకం రేణుకాదేవి పవిత్రతను పునఃస్థాపిస్తూ, ఆమెను శచీశక్తితో ఏకీకరిస్తుంది. పరశురాముని తపోబలం, అధర్మనాశనం, పాపశుద్ధి, గూఢశక్తి జాగరణ, వంశోద్ధరణ మరియు భారతదేశ రక్షణ అనే భావాలను సమన్వయపరిచే విశిష్టమైన స్తుతిగా నిలుస్తుంది.
ఈ స్తబకంలోని ముఖ్యాంశాలు
• రేణుకాదేవిలో వ్యక్తమైన దివ్యశక్తిగా శచీదేవిని దర్శించడం
• రేణుకా వృత్తాంతంలోని అపవిత్రమైన, వక్రీకృతమైన వ్యాఖ్యానాలను తిరస్కరించడం
• రేణుకాదేవిని "అనఘా" — నిర్మలమైన, పాపరహితమైన దివ్యజననిగా పునఃప్రతిష్ఠించడం
• ఆమె శిరశ్ఛేదం మరియు పునర్జీవనానికి యోగపరమైన, శక్తితత్త్వసంబంధమైన అంతరార్థాన్ని వివరించడం
• పరశురాముని తపస్సు, బలం మరియు విజయాల వెనుకనున్న శక్తిగా శచీదేవిని స్తుతించడం
• సహ్యాద్రి, చంద్రగిరి మొదలైన పవిత్రక్షేత్రాలలో విరాజిల్లే రేణుకాదేవి ఆరాధన
• పాపనాశనం, అంతర్గతశక్తి జాగరణ మరియు వంశోద్ధరణ
• భారతదేశ రక్షణ కోసం గణపతి మునికి తీక్ష్ణబుద్ధి, వాక్శక్తి మరియు కార్యసామర్థ్యాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థన
ఇంద్రో విశ్వస్య రాజతి
॥ చతుర్థః సుముఖీ స్తబకః ॥
అజితమినాగ్నితటిచ్ఛశిభి
ర్మమ హృదయస్య తమః ప్రబలమ్ ।
అమరపతిప్రమదాహసితం
విమలఘృణిప్రకరైర్హరతు ॥ ౫౭౬ ॥
సురన ృపతేర్దయితా వినతా
హితశమనీ లులితామితరైః ।
వరకరుణావరుణాలయదృ
ఙ్మమ జననీమవతాదవనిమ్ ॥ ౫౭౭ ॥
పటుతపసో జమదగ్నిమునే
రిహ సహధర్మచరీం భువనే ।
తనయనికృత్తశిరః కమలాం
వరమతిమావిశదింద్రవధూః ॥ ౫౭౮ ॥
యదుకులకీర్తివిలోపభియా
బతవినిగూహ్య ఋతం కవయః ।
మునిగృహిణీ వధహేతుకథా
మితరపథేన భణంతి మృషా ॥ ౫౭౯ ॥
న సురభిరర్జునభూమిపతిర్
భృగుతిలకస్య జహార స యామ్ ।
ఇయమమృతాంశుమనోజ్ఞముఖీ
పరశుధరస్య జనన్యనఘా ॥ ౫౮౦ ॥
అతిరథమర్జునభూమిపతిం
సహపృతనం జమదగ్నిసుతః ।
యుధి స విజిత్య విశాలయశాః
పునరపి మాతరమాహృతవాన్ ॥ ౫౮౧ ॥
పరగృహవాసకళంకవశా
న్నిజగృహిణీం జమదగ్నిమునిః ।
బతవినిహంతుమనా కలయం
స్తనుభవమాదిశదుగ్రమనాః ॥ ౫౮౨ ॥
పితృవచనాదతిభక్తిమతా
ప్యసురవదాత్మసుతేన హతామ్ ।
మునిగృహిణీమనఘేతివదం
స్తవ వరదేఽవిశదంశ ఇమామ్ ॥ ౫౮౩ ॥
ఇదమవికంప్యమతిప్రబలం
ప్రభవతి కారణమార్యనుతే ।
మునిగృహిణీమనఘాం భణితుం
శచి కళయా యది మామవిశః ॥ ౫౮౪ ॥
ఖలజనకల్పితదుష్టకథా
శ్రవణవసాద్వ్యథితం హృదయమ్ ।
అథ చరితేఽవగతే విమలస్మృతి
వశతో మమ యాతి ముదమ్ ॥ ౫౮౫ ॥
తవ మహసా విశతా కృపయా
మమ శచి సూక్ష్మశరీరమిదమ్ ।
నృపరిపుమాతృపవిత్రకథా
స్మరణపథం గమితా సపది ॥ ౫౮౬ ॥
విదధతురాసురకృత్యముభౌ
బహుళగుణామపి యద్గృహిణీమ్ ।
స మునిరఘాతయదచ్ఛకథాం
దశరథజశ్చ ముమోచ వనే ॥ ౫౮౭ ॥
అపి వినికృత్తశిరాః శచి తే
వరమహస ా విశతా సపది ।
అలభత జీవితమంబ పునర్
భువనశుభాయ మునేస్తరుణీ ॥ ౫౮౮ ॥
యది శిరసా రహితే వపుషి
ప్రకటతయా విలసంత్యసవః ।
యది హృదయం సహభాతి ధియా
కిమివ విచిత్రమితశ్చరితమ్ ॥ ౫౮౯ ॥
పరశుధరస్య సవిత్రి కళా
త్వయి పురుహూతసరోజదృశః ।
స శిరసి కాచిదభూద్ రుచిరా
విశిరసి భీమతమా భవతి ॥ ౫౯౦ ॥
పరశుధరోఽర్జునభూమిపతిం
యదజయదంబ తపోఽత్ర తవ ।
అభజత కారణతామనఘే
వరమునిగేయపవిత్రకథే ॥ ౫౯౧ ॥
భగవతి కృత్తశిరో భవతీ
మథితవతీ నృపతీనశుభాన్ ।
ప్రథనభువి ప్రగుణం భుజయోః
పరశుధరాయ వితీర్య బలమ్ ॥ ౫౯౨ ॥
శుభతమకుండలపూర్వసతిః
పదనతపాతకసంశమనీ ।
దిశతు నికృత్తశిరాః కుశలం
మమ సురపార్థివశక్తికళా ॥ ౫౯౩ ॥
నిజసుతరంగపతేర్నికటే
కృతవసతిర్నతసిద్ధికరీ ।
దళితశిరాః ప్రతనోతు మమ
శ్రియమమరేశ్వరశక్తికళా ॥ ౫౯౪ ॥
భువి తతసహ్యనగాంతరగే
శుభతమచంద్రగిరౌ వరదా ।
కృతవసతిః కురుతాన్మమ శం
భృగుకులరామజనన్యజరా ॥ ౫౯౫ ॥
అవతు వికృత్తశిరాః పదయోర్
భుజకమనింద్యవిచిత్రకథా ।
దినకరమండలమధ్యగృహా
సురధరణీపతిశక్తికళా ॥ ౫౯౬ ॥
గగనచరార్చితపాదుకయా
పదనతసన్మతిబోధికయా ।
మమ సతతం శుచిరేణుకయా
పరవదిదం కులమంబికయా ॥ ౫౯౭ ॥
శమయితుముగ్రతమం దురితం
ప్రథయితుమాత్మనిగూఢబలమ్ ।
గమయితుమగ్ర్యదశాం స్వకులం
తవ చరణాంబుజమంబ భజే ॥ ౫౯౮ ॥
పరవశగామశివేన వృతాం
భారతధరాం పరిపాతుమిమామ్ ।
పటుమతివాక్క్రియమ ాతనుతా
ద్గణపతిమభ్రహయప్రమదా ॥ ౫౯౯ ॥
గణపతిదేవమహోంశజుషో
గణపతినామకవిప్రకవేః ।
సురపతిజీవసఖీశృణుయా
ద్దశశతపత్రముఖీ సుముఖీః ॥ ౬౦౦ ॥
॥ ఇతి శ్రీభగవన్మహర్షిరమణాంతేవాసినో వాసిష్ఠస్య
నరసింహసూనోః గణపతేః కృతా ఇంద్రాణీ సప్తశతీ
షష్ఠం త్రైష్టుభం శతకం సమాప్తమ్ ॥
॥ ఇంద్రో విశ్వస్య రాజతి ॥