॥ ಕಾವ್ಯಕಂಠ ವಾಸಿಷ್ಠ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಮುನಿ ವಿರಚಿತಮ್ ಉಮಾಸಹಸ್ರಮ್ ॥

ಪ್ರಥಮಂ ಶತಕಮ್

ಪ್ರಥಮಃ ಸ್ತಬಕಃ - ಆರ್ಯಾವೃತ್ತಮ್

ವ್ಯೋಮಶರೀರಾ, ಸ್ತ್ರೀರೂಪಾ ಚ

ಅಖಿಲಜಗನ್ಮಾತೋಮಾ ತಮಸಾ ತಾಪೇನ ಚಾಕುಲಾನಸ್ಮಾನ್ ।

ಅನುಗೃಹ್ಣಾತ್ವನುಕಂಪಾಸುಧಾರ್ದ್ರಯಾ ಹಸಿತಚಂದ್ರಿಕಯಾ ॥ ೧ ॥

ನಿಖಿಲೇಷು ಪ್ರವಹಂತೀಂ ನಿರುಪಾಧಿವಿಮರ್ಶಯೋಗದೃಶ್ಯೋರ್ಮಿಮ್ ।

ಅಜರಾಮಜಾಮಮೇಯಾಂ ಕಾಮಪಿ ವಂದೇ ಮಹಾಶಕ್ತಿಮ್ ॥ ೨ ॥

ಸಾ ತತ್ತ್ವತಃ ಸಮಂತಾತ್ಸತ್ಯಸ್ಯ ವಿಭೋಸ್ತತಾ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಃ ।

ಲೀಲಾಮಹಿಲಾವಪುಷಾ ಹೈಮವತೀ ತನುಷು ಕುಂಡಲಿನೀ ॥ ೩ ॥

ಪರಮಃ ಪುರುಷೋ ನಾಭಿರ್ಲೋಕಾನಾಂ ಸತ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ಲೋಕಃ ।

ಪರಿತಸ್ತತಃ ಸರಂತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಶಕ್ತಿಸ್ತಪೋ ಲೋಕಃ ॥ ೪ ॥

ಅಂತರ್ಗೂಢಾರ್ಥಾನಾಂ ಪುರುಷಾಗ್ನೇರ್ಧೂಮಕಲ್ಪ ಉದ್ಗಾರಃ ।

ಶಕ್ತಿಜ್ವಾಲಾಃ ಪರಿತಃ ಪ್ರಾಂತೇಷ್ವಭವಜ್ಜನೋ ಲೋಕಃ ॥ ೫ ॥

ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಧೂಮಕಲ್ಪಂ ಲೋಕಂ ತತಮಾಖ್ಯಯಾಽನ್ಯಯಾ ನಾಕಮ್ ।

ಏತಂ ತತೋಽಪಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಾಽಂತರತಃ ಪರಾ ಶಕ್ತಿಃ ॥ ೬ ॥

ಧೂಮಾಂತರೋಷ್ಮಕಲ್ಪಾ ಶುದ್ಧಜ್ವಾಲೋಪಮಾ ಚ ಯಾ ಶಕ್ತಿಃ ।

ತಾಂ ದಿವಮಾಹುಃ ಕೇಚನ ಪರಮಂ ವ್ಯೋಮಾಪರೇ ಪ್ರಾಹುಃ ॥ ೭ ॥

ಉದ್ಗೀರ್ಣಧೂಮಕಲ್ಪೋ ಯೋಽಯಮಪಾರೋ ಮಹಾಂಜನೋ ಲೋಕಃ ।

ವ್ಯೋಮಾಂತರಿಕ್ಷಗಗನಪ್ರಭೃತಿಭಿರಭಿಧಾಭಿರಾಹುಸ್ತಮ್ ॥ ೮ ॥

ಪ್ರಾಂತೇಷು ಕೋಽಪಿ ಶಕ್ತೇಃ ಪೃಥಗಾತ್ಮಾ ವಿಯದುಪಾಧಿಸಂಗೇನ ।

ಪರಮಾತ್ಮನೋ ವಿಭಕ್ತಃ ಸ್ವಯಮಭಿಮಂತಾ ವಿನಿಷ್ಪೇದೇ ॥ ೯ ॥

ದಕ್ಷಃ ಪರೋಕ್ಷಮುದಿತಃ ಪಂಥಾ ಏಷ ತ್ವಿಷಾಂ ಜನೋ ಲೋಕಃ ।

ತದ್ಗರ್ಭೇ ಲಬ್ಧಾತ್ಮಾ ಕಥಿತಾ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಶಕ್ತಿಃ ॥ ೧೦ ॥

ಸತ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಗಪಿ ಶಕ್ತೇಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ ಸ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ಪ್ರಥಮಃ ।

ಈಶಾಭಿಮಾನಮಯ್ಯಾಃ ಪೃಥಗಭಿಮಾನಿತ್ವನಿಷ್ಪತ್ತ್ಯಾ ॥ ೧೧ ॥

ಆಕಾಶಸ್ಯ ಸುತೈವಂ ಲಕ್ಷಣಯಾ ವಸ್ತುತಃ ಪ್ರಸೂಃ ಶಕ್ತಿಃ ।

ಅದಿತೇರ್ದಕ್ಷೋ ದಕ್ಷಾದದಿತಿರಿತಿ ಶ್ರುತಿರಬಾಧೈವಮ್ ॥ ೧೨ ॥

ಜಗತಾಂ ಮಾತಾಪಿತರೌ ಸತೀಭವೌ ಕೇಽಪಿ ಪಂಡಿತಾಃ ಪ್ರಾಹುಃ ।

ಅದಿತಿಪ್ರಜಾಪತೀ ತಾವಪರೇಷಾಂ ಭಾಷಯಾ ವಿದುಷಾಮ್ ॥ ೧೩ ॥

ದಿವ್ಯಪುಮಾಕೃತಿಮೀಶೇ ಬಿಭ್ರತಿ ಲೀಲಾರ್ಥಮಸ್ಯ ರಮಣಾಯ ।

ದಿವ್ಯವನಿತಾಕೃತಿಂ ಸಾ ಬಭಾರ ಮಾತಾ ಚ ಭುವನಾನಾಮ್ ॥ ೧೪ ॥

ಭಾಸುರಹೇಮಾಭರಣಾಂ ಬಹುಶೋಭಾಮೀಶ್ವರಪ್ರಮೋದಕಲಾಮ್ ।

ಮೂರ್ತಿಂ ಪಾವನಕೀರ್ತಿಂ ತಾಂ ಹೈಮವತೀಮುಮಾಮಾಹುಃ ॥ ೧೫ ॥

ತಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಃ ಸಾಕ್ಷೀ ಭುವನಜುಷಾಂ ನಯನಶಾಲಿನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ।

ವಪುಷಃ ಕಿಲಾದಿಸುದೃಶೋ ನಿರುಪಮಪುಣ್ಯೋ ನಿಲಿಂಪಪತಿಃ ॥ ೧೬ ॥

ಪಲ್ಲವಮೃದು ವೇದಿಗತಜ್ವಲನಪವಿತ್ರಂ ಮಹಾರ್ಘಮಣಿಕಾಂತಮ್ ।

ನವಚಂದ್ರಖಂಡಸೌಮ್ಯಂ ಶಿವಸುದೃಶಸ್ತತ್ಸ್ಮರಾಮಿ ವಪುಃ ॥ ೧೭ ॥

ಕೇಚನ ಗೌರೀಂ ದೇವೀಂ ಶೀತಾದ್ರೇರ್ದೇವತಾತ್ಮನೋ ಜಾತಾಮ್ ।

ಕಥಯಂತಿ ಸ್ತ್ರಿಯಮುತ್ತಮಲಾವಣ್ಯಾಸ್ವಾದಿತೋ ಗಣ್ಯಾಮ್ ॥ ೧೮ ॥

ಸತ್ಯೈವ ಭವತು ಸೇಯಂ ಕಥಾ ತಥಾಽಪಿ ಪ್ರಭಾಷಿತಾಂ ಭಕ್ತೈಃ ।

ತಾಂ ಮೂರ್ತಿಮಾದಿಸುದೃಶೋ ಜಾನೀಯಾತ್ಕಮಪಿ ತೇಜೋಂಶಮ್ ॥ ೧೯ ॥

ಮನ್ಯಂತೇ ಕೇಽಪಿ ಘನಂ ಪರ್ವತಮುಕ್ತಂ ನಿಗೂಢಯಾ ವಾಚಾ ।

ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ ಗಭೀರಧ್ವನಿರವಿಷಹ್ಯಾ ಯತಃ ಶಕ್ತಿಃ ॥ ೨೦ ॥

ಆಕಾಶೋ ಗೋಲೇಭ್ಯೋ ಯದ್ವಿತರತಿ ನಿಜರಜಶ್ಚಯಾದನ್ನಮ್ ।

ನೇಶಾಯ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ ಸಾ ಸಂಸಾರೇ ದಕ್ಷಯಾಗಕಥಾ ॥ ೨೧ ॥

ವ್ಯಾಪ್ತಾಽಪಿ ಯನ್ನಿಗೂಢಾ ಬಹಿರೀಕ್ಷಕಬುಧ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ನಷ್ಟಾ ।

ಶಕ್ತಿರ್ಯಾಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ನವಸಾನಂ ತದುದಿತಂ ಸತ್ಯಾಃ ॥ ೨೨ ॥

ಪರ್ವತನಾಮ್ನೋ ವೈದಿಕಭಾಷಾಯಾಂ ಯದಿಯಮತಿಬಲಾ ಶಕ್ತಿಃ ।

ಘನತೋ ಭವತಿ ವ್ಯಕ್ತಾ ತದಭಿಹಿತಂ ಪಾರ್ವತೀಜನನಮ್ ॥ ೨೩ ॥

ತೇಜೋಂಶತಃ ಶಿವಾವಿಹ ಹಿಮಾಚಲೇಽನುಗ್ರಹಾಯ ಭೂಮಿಜುಷಾಮ್ ।

ದತ್ತೋ ಯತ್ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಲೀಲಾಚಾರಿತ್ರಮನ್ಯದಿದಮ್ ॥ ೨೪ ॥

ಏತಾಸಾಮಾರ್ಯಾಣಾಂ ಜಾನಂತಃ ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತಂ ಭಾವಮ್ ।

ಜಾನೀಯುರ್ಭವಮಹೀಷೀಂ ಭುವನಾನಾಮಂಬಿಕಾಂ ದೇವೀಮ್ ॥ ೨೫ ॥