హేరంభోపస్థానం
Telugu

Lord Ganapati - The Vedic Brahmanaspati
హేరంబోపస్థానం — పరిచయం
హేరంబ గణపతిని ఉద్దేశించి కావ్యకంఠ వాసిష్ఠ శ్రీ గణపతి ముని రచించిన అత్యంత గంభీరమైన భక్తి–రహస్యాత్మక కృతుల్లో హేరంబోపస్థానం ఒకటి. భక్త రక్షకుడు, మంత్రాధిపతి, అంతరజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే దైవస్వరూపుడు అయిన హేరంబ గణపతికి అంకితమైన ఈ కృతి కేవలం నలభై శ్లోకాలతో కూడి ఉన్నప్పటికీ, వేద తత్త్వం, యోగ రహస్యాలు, మంత్రశాస్త్రం, ప్రత్యక్ష ఆధ్యాత్మిక అనుభవం వంటి అనేక గంభీరమైన విషయాలను బోధిస్తుంది.
ఈ స్తోత్రం నాలుగు ఖండాలుగా విస్తరించి సంపూర్ణ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. ప్రథమ ఖండం హేరంబుని కృప, అనుగ్రహం, రక్షణ కోసం మంగళప్రార్థనలతో నిండి ఉంటుంది. ద్వితీయ ఖండం మూలాధార చక్రం, శక్తి, గురుత్వం, ఉచ్చిష్ట గణపతి తత్త్వాల అంతరార్థాన్ని వెల్లడిస్తుంది. తృతీయ ఖండం గణపతిని మంత్రాధిపతిగా, పవిత్ర వాక్కుకు ప్రభువుగా, అంతర్యజ్ఞ స్వరూపుడిగా, వేదాలు స్తుతించిన దివ్య జ్యోతిర్మయ చైతన్యంగా చిత్రిస్తుంది. చతుర్థ ఖండం అత్యంత వ్యక్తిగతమైన ఆధ్యాత్మిక సంభాషణగా ఉంటుంది; ఇందులో ముని యొక్క సంపూర్ణ సమర్పణ, ఆయన దైవస్వరూప సంబంధం, భూమిపై ఆయన ఆవిర్భావ లక్ష్యం వంటి విషయాలు వ్యక్తమవుతాయి.
హేరంబోపస్థానం కేవలం బాహ్యారాధనా స్తుతి కాదు; ఇది అంతరారాధనకు, ఆత్మజాగరణకు మార్గదర్శకమైన సాధనగ్రంథం. బాహ్య భక్తి నుండి ఆంతర్య దైవానుభవం వరకు సాధకుడిని నడిపించే అద్భుత ఉపాయం. హేరంబోపస్థానాన్ని ప్రతిరోజూ పారాయణం చేస్తే శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక, దైవిక స్థాయుల్లో అసాధారణమైన అభివృద్ధి, శుభవికాసం కలుగుతుందని శ్రీ గణపతి ముని స్వయంగా ప్రకటించారు.
ఈ మహోన్నత కృతికి సంబంధించిన సంపూర్ణ అనువాదం, వ్యాఖ్యానం, తాత్త్విక విశ్లేషణతో కూడిన గ్రంథాన్ని త్వరలో తెలుగు, ఆంగ్లం మరియు ఇతర భారతీయ ప్రాంతీయ భాషల్లో ప్రచురించనున్నాము. శ్రీ గణపతి ముని ఆధ్యాత్మిక సంపదను సంరక్షించి, ప్రచురించి, భావితరాలకు అందించే ఈ పవిత్ర కార్యానికి మీ సహకారాన్ని హృదయపూర్వకంగా ఆహ్వానిస్తున్నాము.
॥ కావ్యకణ్ఠ వాసిష్ఠ శ్రీగణపతిముని విరచితమ్ హేరంభోపస్థానం ॥
ప్రథమ ఖండ: - శశివదనావృత్తం
శ్రియమసమానాం మమ శుభనామా ।
దిశతు గణానాం పతిరతిథామా ॥ 1
విజితజరాధిం వినిహత రోగమ్ ।
ద్విరదముఖో మే వితరతు యోగమ్ ॥ 2
వితరతు మహ్యం నిజపదభక్తిమ్ ।
గణపతిరగ్ర్యామపి భుజశక్తిమ్ ॥ 3
హరతనయో మే విభురతిహృద్యాం ।
వితరతు భూత ప్రవిమల విద్యాం ॥ 4
మమ కరివక్త్ర: ప్రభురనవద్యాం ।
దిశతు భవిష్యద్విదమురువిద్యాం ॥ 5
నిజవిషయాజిష్వఘహిమభానో ।
ఇమమవిజేయం కురు హరసూనో ॥ 6
సుమధురమాధ్వీధరపదజాతం ।
కరిముఖ దాసం కురు కవిమేతం ॥ 7
గణపతిరూపం మనసి కరోమి ।
గణపతికీర్తిం వచసి తనోమి ॥ 8
మమ గణనాథ: శమయతు పాపం ।
సపది విముష్ణాత్వపి పరశాపం ॥ 9
శశివదనానం నవకృతిరేషా ।
భజతు గణేశం పతిమివ యోషా ॥ 10
ద్వితీయ ఖండః - మదలేఖావృత్తం
ఆహా ప్రాజ్ఞజనస్థ్వాo మూలాధార నిశాన్తమ్ ।
మన్దే సుప్తమిభాస్య జ్ఞే యుక్తే విలసన్తమ్ ॥ 11
అస్తి వ్యోమ్ని గురుర్యస్తస్యైవ త్వమిహాసి ।
విఘ్నేశానవివ ర్త: సద్భక్తేషు విభాసి ॥ 12
కోऽపి ప్రాభవశాలీ మూలాధారవిహారీ ।
ప్రజ్ఞాసిద్ధివధూభ్యాం శ్లిష్టో భాత్యఘహారీ ॥ 13
ఆశా మే తవ శక్తిం దేహే ద్రష్టుమపారం ।
పాతుం చేశ్వరసూనో మూర్ధన్యామృతధారామ్ ॥ 14
యా చిత్ సా తవ మాతా య: శ్రేష్ఠః స పితా తే ।
సిద్ధిర్బాహ్యమతిర్యే తే నాథ ప్రమదే తే ॥ 15
యా లిప్సా హృదయే మే తాం పూర్ణాం కురు మా వా ।
ఏషాఙ్గీక్రియతాం మే మత్తేభానన సేవా ॥ 16
నా ఖే యాతి సురో వా త్వం చేత్ కిఞ్చిదుదాస్యం ।
ఆధారే విదధాసి స్కన్దస్యాగ్రజ లాస్యమ్ ॥ 17
న స్వార్థే మమ యత్నో నిస్స్వార్థే మమ సోऽయమ్ ।
ఉద్యోగ: శివసూనో సద్యో దేహి సహాయమ్ ॥ 18
మాహాత్మ్యం నను వక్తుం క: శక్త: పుర ుషస్తే ।
హస్తీన్ద్రానన భాగ్యం సర్వేషాం తవ హస్తే ॥ 19
ఏతా: సమ్మదకర్త్రీ: హైరంబీర్మదలేఖా: ।
సేవన్తాం కవిభృంగాశ్చాంద్రీర్భా ఇవ లేఖా: ॥ 20
తృతీయ: ఖండః - ఇంద్ర వజ్రావృత్తం
ఏకాదశానాం ప్రవరం సుతానాం రుద్రస్య మంత్రాధిపతిం నమామి ।
శాస్త్రాణి సర్వాణ్యపి యస్య కీలా: సూర్యానపోహ్యం తిమిరం హరన్తి ॥ 21
ప్రాజ్ఞేన బుద్ధ్యా యదకారి పద్యం సాధారణస్తత్ర తవోపకార: ।
హేరంబ యన్మంత్రమృషిశ్చకార వ్యక్తో విశిష్టస్తవ తత్ర యత్న: ॥ 22
జిహ్వా స్థలం నాథ విగాహమానం త్వామాహురుచ్చిష్టమయి ఛలోక్త్యా ।
ఉచ్చిష్టతా చేత్తవ రుద్రసూనో స్వాధ్యాయనిష్ఠీవనయోర్భిదా కా ॥ 23
సర్వాణి ధాన్యాని చ భక్షయన్తం దన్తై: శితైర్దేవ సహాయవన్తమ్ ।
ఏతం బిలస్థం రసనాహ్వయం తే వాహం విదో మూషికమామనన్తి ॥ 24
ఆధారచక్రే వసతో గణేశ జ్యోతిర్మయాణోర్జ్వలత: సదా తే ।
ఏక: పచత్యన్నమశేషమూష్మా సంప్రేరయత్యన్య ఇమాస్తు వాచ: ॥ 25
వైశ్వానరోऽగ్ని: సకలస్య జీవో వాగింద్రియాగ్ని: శివనన్దన త్వమ్ ।
యో వేద నైవం యువయోర్విభేదం పిణ్డేషు నా ముహ్యతి స ప్రసంగే ॥ 26
త్వాం బ్రహ్మణస్పత్యభిధానమాహు: కేచిద్విభోరీశ పదశ్య పుత్రమ్ ।
అన్యైర్బ్రుహస్పత్యభిధాన ఉక్తో ధీరైర్వ ిభోరింద్రపదస్య మంత్రీ ॥ 27
జిహ్వైవ వేదిస్తవ తోయపూతా లోకప్రసంగస్తవ తత్ర ధూమ: ।
జ్వాలా జగన్నాథకథా పవిత్రా చేతో ఘృతం జుహ్వతి యత్ర సన్త: ॥ 28
విద్యున్మయీమూర్తిరగాది జిష్ణోర్యా మౌనిభిః సైవ తవ స్వరూపమ్ ।
ఇంద్రస్య భేదస్తవ చోదితో య: స ప్రాణవిద్యుత్తనుభేదమూల: ॥ 29
దివ్యాగ్నిగాత్రం ధిషణా కళత్రం భర్గస్య పుత్రం ప్రణతస్య మిత్రమ్ ।
వాస ిష్ఠ వాగగ్నిఋచో భజన్తామేతా: కరీంద్రాననమింద్రవజ్రా: ॥ 30
చతుర్థ ఖండ: - వసంతతిలకా వృత్తం
కిం బృంహితాని కురుషే కలుషే భగ్నే మగ్నే మహావిపది దేవ నిజే వివర్తే ।
నిద్రామి చేద్వరద బోధయ హస్తఘాతాద్గచ్ఛామి చేదపథమాశు నివర్తయస్వ ॥ 31
వేషస్తవాయమపరో యది దేవ నాట్యమారభ్యతాం తదుచితం కిముపైషి మౌనమ్ ।
ఏతాం ప్రభో యవనికామపసారయంతు సాక్షాద్గణాస్తవ కుత: క్రియతే విలంబ: ॥ 32
ఏతత్తమో నయనశక్తిహరం గుహాయాం మార్గం రుణద్ధి న విలోకితుమస్మి శక్త: ।
స్నేహోస్తి కాచన దశాస్తి విభో కటాక్షజ్యోతిర్లవం సదయ దేహి పురో వ్రజేయం ॥ 33
ఘోరం కరోమి న తపో యది తేऽపరాథ: కిం ప్రేరణం న కృతవానసి రుద్రసూనో ।
సంప్రేరితశ్చ భవతా యది నాచరేయం సంప్రేరణస్య తవ కా గజవక్త్ర శక్తి: ॥ 34
కార్యం న మే కిమపి తత్ ఖలు నిర్జరాణాం రూపం న మే కిమపి తత్తవ కోపి వేష: ।
ఇష్ట ం ను కష్టమథ కస్య కరీంద్రవక్త్ర శిష్టం తు మే కిమపి నామ నరాంగసంగీ ॥ 35
నామాపి తత్తవ భవత్యథవా గజాస్య చర్చా వినశ్వర తమే తనుకంచుకే కా ।
విష్ణోరివేందుధవళం భవితా యశశ్చేత్ తద్దంతకాంతిషు తవైవ లయం ప్రయాతు ॥ 36
స్థూలాం తనూమసుమశేషమనోరథానాం స్థానం మనశ్చ ధిషణాం ప్రమదం చ మూలం ।
ఆక్రమ్య కోశమఖిలం చ విభో ఖలారే విఘ్నాధిరాజ మయి దర్శయ తే విభూతిం ॥ 37
దేవీ మతిర్జలజపత్రవిశాలనేత్రా దేవీ చ సిద ్ధిరకళంకసుధాకరాస్యా ।
ఛాయోష్ణతా చ దిననాథమివ జ్వలన్తం నిత్యం భవంతమిభవక్త్ర విభో భజే తే ॥ 38
సిద్ధేంద్రవేషభృతి భూమిహితాయ రుద్రే కైలాసశైలమధితిష్ఠతి వజ్రపాణి: ।
ధృత్వా గజేంద్రముఖవేషమముష్య పుత్రో భూత్వా విభుర్నయతి పారిషదానశేషాన్ ॥ 39
సమ్మొదయంతు హృదయం ద్విరదాననస్య దేవస్య సిద్ధిధిషణా హృదయేశ్వరస్య ।
ఏతా వసంతతిలకా: కవికుంజరేణ గీతా: కయాऽప్యమలభావనయా యుతేన ॥ 40
॥ ఇతి శ్రీ భగవాన్మహర్షి రమణాంతే వాసినో
వాసిష్టస్య నరసింహ సునునో గణపతే: కృతా హేరంభోపస్థానం సంపూర్ణం ॥
